2009 ÖSS Edebiyat - Sosyal Bilimler Soruları ve Cevap Anahtarı
 

2009 ÖSS Edebiyat - Sosyal Bilimler Soruları ve Cevap Anahtarı

1. Bu testte sırasıyla,

Türk Dili ve Edebiyatı (1–20)

Coğrafya (21–30)

alanlarına ait 30 soru vardır.

2. Cevaplarınızı, cevap kâğıdının Edebiyat–Sosyal Bilimler Testi için ayrılan kısmına işaretleyiniz.

1. Aşağıdaki parçalardan hangisi tanrısal (hâkim) anlatıcının bakış açısıyla verilmiştir?

A) Masadan kalktık, Enuice pencereye doğru ağır ağır yürüdü ve tespih ağacına bakarken şöyle dedi: “Kuşlar tüneklerine yerleşiyor, bizim için yatma vakti.”

B) Başhekim işitmiş, geldi baktı. Başhekim babamın pek yakın dostlarından olduğu için tanışırız. Beni odasına götürdü, konuştuk, biraz avundum, ama içimdeki coşkuyu yenemiyordum.

C) El sallamak, güle güle diye bağırmak isterdi. Bahtınız açık olsun demek isterdi. Fakat el sallayamazdı, bir eli bütün koluyla birlikte Kutülamare’de, bir kum tepesinde kalmıştı, öbür eli de, pis, sefil fakat kocaman torbasını tutuyordu.

D) Konsolun üzerinde bir cam fanusun altına konmuş eski usul bir saat, sarı yaldız çerçeveli büyükçe bir ayna ve aynanın üst tarafında, duvarda kılıflarıyla asılmış babama ait bir çift çakmaklı tabanca duruyordu.

E) Karanlık göz bebeklerime kadar ilerliyor. Kitabı yavaşça bir kenara bırakıyorum. Başımı kaldırıp az ötede oturan kız kardeşime bakıyorum. Çenesini dizlerine dayamış, karanlığı dinliyor. “Yasemin hep aynı.” diye geçiriyorum içimden.

 

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “Papatyalar, badem ve eriklerden akıllı davrandı ve ‘üçüncü cemreye’ aldanmayıp sabırla bekledi.” cümlesindekine benzer sanatlı bir söyleyiş vardır?

A) Eskiden Beyoğlu, iyi kötü her şeyiyle Batı uygarlığının simgesiydi.

B) Beyoğlu bir zamanlar yalnız Türkiye’de değil, yakın doğuda da çok ünlüydü.

C) Beyoğlu, Türkiye’nin kültür başşehrinin önemli yerlerinden biri olma özelliğini bugün de korumaktadır.

D) İstenirse Beyoğlu yine eski saygınlığına, eski güler yüzlülüğüne ve çekiciliğine kavuşturulabilir.

E) Eskiden İstanbullular, Beyoğlu’na çıkarken derlenir toplanırlar, giyimlerine özen gösterirlerdi.

 

3.

Böyle bağlar
Yâr başın böyle bağlar
Gül açmaz bülbül ötmez
Yıkılsın böyle bağlar

Bu maniyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Cinaslı uyak kullanılmıştır.

B) Benzetmelere yer verilmiştir.

C) İlk dize uyak oluşturma amacıyla kullanılmıştır.

D) Uyak düzeni aaba biçimindedir.

E) Kesik mani olarak adlandırılır.

 

4.

Nereden gelmiş bu denizsiz kente
Bu yaşlı martı
Konmuş saat kulesinin üstüne
Öyle bir zamansızlıktan izliyor beni
Çağırsam hemen çıkıp gelecek, biliyorum
Çok eski bir oyundan kılıksız bir haberci gibi.

Bu dizeler, İkinci Yeni Şiirine ilişkin aşağıda verilen özelliklerden hangisine örnek oluşturmaz?

A) Kapalı bir anlatıma başvurma

B) Sesi ve ritmi önemseme

C) Kendine özgü bir biçemi olma

D) Sözcüklerin çağrışım gücünden yararlanma

E) Duyulmadık yeni sözcükler oluşturma

 

5.

Durup dururken aklına gelmez yağmak yağmurun
Gitsen nereye gidebilirsin hâlâ bilmem
Bizans’ta olmak belki iyi belki fena belki bunu da diyemem
Ben küçük dükkânlarsız, kahvelersiz sokakları sevmem, odaları, duvarları sevmem

İçerik ve biçim özellikleri göz önünde bulundurulduğunda, yukarıdaki şiirin aşağıdaki şairlerden hangisi tarafından yazıldığı söylenebilir?

A) İlhan Berk

B) Enis Behiç Koryürek

C) Ahmet Kutsi Tecer

D) Yusuf Ziya Ortaç

E) Cahit Sıtkı Tarancı

 

6.

Gerin, bedenim, gerin;
Doğan güne karşı.
Duyur duyurabilirsen,
Elinin, kolunun gücünü,
Ele güne karşı.

Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Serbest ölçüyle yazıldığı

B) Sıradan, günlük olaylara yer verildiği

C) Yalın bir anlatımının olduğu

D) İmgelere dayalı bir anlatım içerdiği

E) Konuşma dilinin söz değerleriyle oluşturulduğu

 

7.

Ne sabahtır bu mavilik, ne akşam!
Uyandırmayın beni, uyanamam.
Kaybolmuş sevdiklerimiz aşkına,
Allah aşkına, gök, deniz aşkına
Yağsın kar üstümüze buram buram…

Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Hece ölçüsüyle yazılmıştır.

B) Redife yer verilmiştir.

C) Farklı uyak türleri kullanılmıştır.

D) Seslenmelerden yararlanılmıştır.

E) Yinelemelerden yararlanılmıştır.

 

8. (I) Millî Edebiyat Dönemi hikâye ve romanlarının önemli bir özelliği sade bir dille yazılması ve yerli hayatı yansıtmasıdır. (II) Bu dönemde “halka doğru” hareketinin bir sonucu olarak hikâye ve roman, yurdun her köşesine açılmış ve bu tür yapıtlarda her tabakadan insanın yaşayışı anlatılmıştır. (III) Köy ve taşra insanının yaşayışını anlatan ilk başarılı örnekler, Reşat Nuri’nin “Çalıkuşu”, Ebubekir Hazım’ın “Küçük Paşa” adlı yapıtları bu dönemde verilmiştir. (IV) Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu insanının çetin alın yazısına Halide Edip “Dağa Çıkan Kurt”, “Ateşten Gömlek” gibi kitaplarında eğilmiştir. (V) Birinci Dünya Savaşı ve Mütareke Dönemi İstanbul’undaki ahlak ve düzen bozukluğu da ele alınan başlıca temalardan biridir: Reşat Nuri’nin “Yeşil Gece”, Peyami Safa’nın “Fatih-Harbiye” romanları bu temayı işleyen romanlardır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?

A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

 

9. ---- Sodom ve Gomore adlı romanı, siyasî ve toplumsal tarihimizi yazacaklar için ---- niteliği taşır.

Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi gerekir?

A) Halide Edip’in – eleştiri

B) Yakup Kadri’nin – belgesel

C) Refik Halit’in – yaşam öyküsü

D) Hüseyin Rahmi’nin – macera

E) Ahmet Rasim’in – bilim kurgu

 

10. Millî Edebiyat Döneminde başlayan Anadolu’ya, kır ve köy kesimine açılma eğilimi, Cumhuriyet Dönemi roman ve öyküsünde tam anlamıyla amacına ulaşmıştır. Anadolu, değişik bölgeleriyle roman ve öyküde yansıtılmıştır. Böylece Güney Anadolu, Toroslar ve Çukurova, ---- Hanımın Çiftliği, Bereketli Topraklar Üzerinde; Orta Anadolu Bölgesi ---- Sarı Traktör, Ortakçının Oğlu, Define, ---- Yılanların Öcü, Kaplumbağalar, Tırpan romanlarına konu olmuştur.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilenler sırasıyla getirilmelidir?

A) Orhan Kemal’in – Talip Apaydın’ın – Fakir Baykurt’un

B) Kemal Bilbaşar’ın – Yaşar Kemal’in – Necati Cumalı’nın

C) Kemal Tahir’in – Tarık Buğra’nın – Samim Kocagöz’ün

D) Sait Faik’in – Selim İleri’nin – Sabahattin Ali’nin

E) Abbas Sayar’ın – Yusuf Atılgan’ın – Dursun Akçam’ın

 

11. Ben, sanatta bir akıma bağlanmaya karşıyım. Çünkü her akımın öncüsü aslında bir kişidir. Ondan sonra gelenler de aynı yolu izleyerek akımın öncüsünü taklit etmekten başka bir şey yapmaz. Bu bağlamda şiir akımı da olamaz. Çünkü bu da bir çeşit taklit zinciridir. İşte ---- böyle bir zincirin halkası olmaktan kaçınmış, belirli bir akım içinde yer almamıştır.

Bu parçada öne sürülen düşünceye göre boş bırakılan yere aşağıdaki adlardan hangisi getirilmelidir?

A) Cenap Şehabettin

B) Faruk Nafiz

C) Mehmet Âkif

D) Oktay Rifat

E) Ece Ayhan

 

12. Servet-i Fünun edebiyatında sürrealizm akımının (I) etkileri görülür. Bu yolla şiirde yeni bir duygu, hayal ve estetik anlayışı oluşturulur. Servet-i Fünun edebiyatının sanatçıları dili sadelikten uzaklaştırmışlardır. (II) Aruz ölçüsünü (III), kullandıkları dile başarıyla uygulamaları, onların bir başka özelliğidir. Batı edebiyatında gelişen sone, terzarima (IV) gibi nazım şekillerini kullanmış, ayrıca klasik şiirin (V) nazım biçimlerinden biri olan müstezadı değiştirerek “serbest müstezat” adı verilen bir nazım biçimi oluşturmuşlardır.

Bu parçadaki bilgi yanlışının giderilmesi için aşağıdaki değişikliklerden hangisi yapılmalıdır?

A) I.nin yerine “parnasizm ve sembolizm akımlarının” getirilmeli

B) II.nin yerine “dilde sadeleşme düşüncesini savunmuşlardır” getirilmeli

C) III.nün yerine “hece ölçüsünü” getirilmeli

D) IV.nün yerine “tuyug, bent” getirilmeli

E) V.nin yerine “halk şiiri” getirilmeli

 

13. Düş gücümün kuvvetli, gözlem yeteneğimin ise zayıf olduğunu arkadaşlarım söylerler. Bunu ben de bildiğimden, gerçek hayat üzerine bir şey yazmam istenince biraz tedirgin olurum. Romanlardan, öykülerden, yazarların iç dünyasından söz ederken sorun yoktur. Ama gerçek bir kentte yer alan gerçek bir yeri anlatırken… Bu benim gibi yazarlar için hiç kolay olmaz.

Bu sözleri söyleyen bir yazarın aşağıdaki akımlardan hangilerine bağlı yapıtlar vermesi beklenmez?

A) Romantizm – Realizm

B) Klasisizm – Sembolizm

C) Romantizm – Natüralizm

D) Sembolizm – Sürrealizm

E) Realizm – Natüralizm

14. Divan şiirinin İran edebiyatından aktarılmış, şaire ---- bir estetiği vardır. Sevgilinin boyundan posundan başlayarak saçları, kaşları, gözleri,  kirpikleri, ağzı, dişleri, dudakları, yanakları ---- adı verilen, hazır benzetmelerle anlatılır, övülür.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilenler sırasıyla getirilmelidir?

A) örnekler sunan – istiare

B) özgürlük tanımayan – mazmun

C) yön gösteren – mecaz-ı mürsel

D) konu seçme olanağı vermeyen – tenasüp

E) kolaylık sağlayan – teşhis ve intak

 

15.

I. Grup

I. Anonim halk şiiri

II. Sanatkârane nesir

III. Nazım türü

IV. Terkibibent

V. Kaside

 II. Grup

Nesib

Hece ölçüsü

Seci

Hicviye

Yukarıda I. grupta verilen terimlerden hangisi, II. grupta verilenlerden biriyle ilişkilendirilemez?

A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

www.gizliilimler.tr.gg

16. Şiirin, dil ve imge aracılığıyla gerçekliği yoğunlaştıran, en özlü ve en az söze indirgeyen bir anlatımı vardır.

Aşağıdakilerden hangisi bu cümlede söylenene örnek gösterilemez?

A) Dünyanın en güzel kadını bu oydu
Saçlarını tarasa baştan başa Rumeli

B) Dağ dağ o güzel ses, bütün etrafı gezindi
Görmüş ve geçirmiş denizin kalbine sindi

C) İnsanlar yüzyıllardır evler yaptılar
İrili ufaklı birbirinden farklı

D) Demirciler bir nehri dövmektedir
Ucuz bir tarlaya sunulmak üzere

E) Başkadır çünkü bu akşam bütün akşamlardan
Güneşin vehmi saraylar yaratır camlardan

 

17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) Hikâye ve romanlarının yanı sıra tiyatro, anı, fıkra türünde de yapıt veren Memduh Şevket Esendal’ın en tanınmış kitapları Memleket Hikâyeleri ve Gurbet Hikâyeleri’dir.

B) Suut Kemal Yetkin, eleştiri ve deneme türündeki yazılarıyla tanınır; sanat, estetik ve sanat felsefesi onun ilgi alanıdır.

C) Türk edebiyatının gerçekçi yazarları arasında yer alan Kemal Tahir, kimi yapıtlarında, konularını Kurtuluş Savaşı yıllarından, Cumhuriyetin ilk dönemlerinden, Osmanlı tarihinden seçerek tarihî roman türünde de yapıtlar vermiştir.

D) Attilâ İlhan, değişik çizgilerde, öz ve biçim yönünden farklı şiirler yazmış, toplumcu gerçekçi bir sanatçıdır; barış, özgürlük gibi toplumsal temaların yanı sıra yalnızlık, aşk, ölüm gibi bireysel temaları da işlemiştir.

E) Doğu-Batı, madde-ruh ve insan psikolojisi konularını ele alan Peyami Safa, yapıtlarının bir kısmını Server Bedi imzasıyla yayımlamıştır.

 

18. Türk edebiyatında gezi türünde birçok yapıt vardır. XVI. yüzyılda Doğu Türkçesiyle yazılmış Bâbürnâme (I) ve yine aynı yüzyılda büyük Türk denizcisi Seydi Ali Reis’in Miratü’l-Memâlik’i (II) gezi türünde yazılmış ilk  yapıtlardandır. Ayrıca Yusuf Ziya Ortaç (III), Reşat Nuri Güntekin (IV), Falih Rıfkı Atay (V), gezi türündeki eserleriyle tanınmış yazarlarımızdandır.

Bu parçadaki numaralanmış yerlerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

 

19. ---- idealist bir şairin iç dünyası ile birlikte orta hâlli bir Türk ailesinin yaşayış tarzı, zevkleri, o devrin basın hayatı başarılı bir biçimde betimlenmiştir. ---- Batılı yaşam tarzına kaymış zengin bir Türk ailesinin hayatı ayrıntılarıyla ele alınmıştır. ---- orta hâlli, fakir Türk aileleriyle sosyetik bir aile tipi ve bu ailelerin yaşam tarzları geniş bir çerçevede işlenmiştir.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilenler sırasıyla getirilmelidir?

A) Araba Sevdası’nda – Muhsin Bey’de – Şemsa’da

B) Yâdigarlarım’da – Zavallı Kız’da – Karabibik’te

C) Handan’da – Yeni Turan’da – Tatarcık’ta

D) Hasan Mellah’ta – Hüseyin Fellah’ta – Paris’te Bir Türk’te

E) Maî ve Siyah’ta – Aşk-ı Memnû’da – Kırık Hayatlar’da

20.

Hayır, hayal ile yoktur benim alışverişim,
İnan ki her ne demişsem, görüp de söylemişim
Şudur cihanda benim en beğendiğim meslek
Sözüm odun gibi olsun, hakikat olsun tek.

Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Düz yazıya yaklaşan bir havası vardır.

B) Dilin alışılmış kalıpları yıkılmaya çalışılmıştır.

C) Somutlamaya başvurulmuştur.

D) Uyak ve yineleme, ahengi sağlayan ögelerdendir.

E) Gerçekçi sanat anlayışına bağlılığı yansıtır.

 

21. Aşağıdaki tabloda X, Y ve Z bitkilerinin yetişebilmesi için gerekli olan sıcaklık, nem ve yağış koşulları verilmiştir.

Buna göre, X, Y ve Z bitkilerinin ekimi, haritada numaralanmış yerlerden hangilerinde yapılırsa alınacak verim daha yüksek olur?

 

22. Akdeniz’i Kızıldeniz’e bağlayan Süveyş Kanalı’nın açılmasıyla aşağıdakilerin hangisinde değişme olmamıştır?

A) Çevresindeki bitki ve hayvan türlerinde

B) Denizlerin seviyelerinde

C) Avrupa ile Güney Asya arasındaki deniz yolu mesafesinde

D) Bölgedeki gelir kaynaklarında

E) Bölgenin jeopolitik öneminde

 

23. Aşağıda bir ülkenin 1960, 1980 ve 2000 yıllarına ait nüfus piramitleri gösterilmiştir.

Buna göre, bu ülkenin nüfus artış hızını gösteren grafik aşağıdakilerden hangisi olabilir?

 

 

 

24. Aşağıdaki grafik Türkiye’de 2003 yılında dış alım ve dış satımın aylara göre dağılımını göstermektedir.

Yalnızca bu grafiğe bakarak Türkiye’nin 2003 yılına ait,

I. dış ticaret açığı,

II. dış ticaret ürünleri,

III. ulusal gelir içinde dış ticaretin payı,

IV. dış ticaret hacmi

özelliklerinden hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) I ve III C) I ve IV D) II ve IV E) III ve IV

 

25. Türkiye’nin ulaşımla ilgili aşağıdaki özelliklerinden hangisi coğrafi konumunun bir sonucudur?

A) Dağ sıralarını vadiler boyunca aşan demir yollarının, doğu-batı doğrultusunda uzanması

B) Kesintisiz uzanan dağ sıralarının hava limanlarının yapılmasını zorlaştırması

C) Kıyı kesimlerle iç kesimler arasındaki ulaşımın bazı doğal geçitlerden sağlanması

D) Bazı ülkelerin mallarının transit taşımacılığına olanak sağlaması

E) Birçok doğal liman, koy ve körfezin bulunması

 

26. Aşağıda aynı bölgenin 1950 ve 2000 yıllarına ait arazi kullanım haritaları gösterilmiştir.

Buna göre, elli yıllık sürede, arazi kullanımıyla ilgili aşağıda verilen değişimlerden hangisinin çevre sorununa yol açmış olması beklenmez?

A) Ormanlık alanların daralması

B) Yerleşim alanları ile endüstri kuruluşlarının bir arada bulunması

C) Tarım alanlarının yerleşime açılması

D) Kentsel atıkların yerleşim alanı yakınlarında depolanması

E) Kent yakınında tarımsal etkinliklerin yapılması

 

27. Bir ülkenin gelişmişlik düzeyi hakkında,

I. çalışan nüfusun sektörlere dağılışı,

II. toplam nüfus,

III. nüfus yoğunluğu,

IV. kişi başına düşen ulusal gelir

verilerinden hangilerine dayanarak yorum yapılamaz?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

 

28. Ham maddenin varlığı, bir endüstri kolunun kurulması ve gelişmesi için önemli bir etkendir.

Buna göre, bir yerde,

I. yünlü dokuma,

II. süt,

III. şeker,

IV. et

endüstrilerinden hangilerinin, büyükbaş hayvancılığa bağlı olarak gelişmesi beklenmez?

A) I ve II B) I ve III C) I ve IV D) II ve III E) II ve IV

 

29. Volkanizma, deprem, sel, taşkın, heyelan, çığ gibi doğa olayları insan etkinliklerinden bağımsız olarak gerçekleşir. Doğa olaylarının etkisinin büyük ya da küçük olması, olayın gerçekleşme şiddetine, oluştuğu çevrenin özelliklerine bağlıdır. Bir doğa olayı, kısa sürede yol açtığı can ve mal kaybı sonucunda afete dönüşür.

Buna göre, aşağıdakilerin hangisindeki doğa olayı afet olarak nitelendirilemez?

A) Türkiye’de meydana gelen şiddetli depremler

B) Bangladeş’te meydana gelen akarsu taşkınları

C) Amerika Birleşik Devletleri’nin güneydoğu kıyılarında etkili olan kasırgalar

D) Güneydoğu Asya ülkelerini etkileyen tsunamiler

E) Antarktika Kıtası’nda eriyen buzullar

 

30. Ay’ın ve Güneş’in çekim etkisiyle okyanus ve deniz sularının gün içerisinde periyodik olarak yükselmesi ve alçalması olayına gelgit denir. Yükselme ve alçalma arasındaki yükseklik farkı, yani gelgit genliği, iç deniz kıyılarına oranla okyanus ve kenar deniz kıyılarında çok daha fazladır. Günümüzde gelgitteki potansiyel enerjiyle elektrik enerjisi üretilebilmektedir. Gelgit genliği arttıkça bu enerjiden elde edilebilecek elektrik enerjisi miktarı da artmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki yerlerden hangisinde kurulacak gelgit enerjisi santrallerinde daha fazla elektrik üretilmesi beklenir?

A) Fransa’nın Manş Denizi kıyılarında

B) İtalya’nın Adriya Denizi kıyılarında

C) Danimarka’nın Baltık Denizi kıyılarında

D) Türkiye’nin Ege Denizi kıyılarında

E) Yunanistan’ın Akdeniz kıyılarında

EDEBİYAT–SOSYAL BİLİMLER TESTİ BİTTİ.

Edebiyat - Sosyal Testi Cevap Anahtarı

1. C
2. D
3. B
4. E
5. A
6. D
7. C
8. E
9. B
10. A
11. C
12. A
13. E
14. B
15. D
16. C
17. A
18. C
19. E
20. B
21. A
22. B
23. D
24. C
25. D
26. E
27. C
28. B
29. E
30. A





Bu sayfa hakkındaki yorumlar:
Yorumu gönderen: dilek, 23.08.2010, 10:47 (UTC):
bazı sorularda hata var ama biz istediğimiz kadar tepki göserelim hiçbir ses çıkmayacak arkadaslar

Yorumu gönderen: erdem, 03.06.2010, 19:56 (UTC):
Babürname hem anı hem gezi yazısı özelliği taşımaktadır.Bu yüzden 2 sene önce anı olarak sorulması bir sorun teşkil etmez

Yorumu gönderen: rukiye , 05.07.2009, 16:57 (UTC):
yusuf ziya ortaçı gezi yazısı yok diye kabul etmiş ama onun gezi yazısı var zaten ne biçim soru ya

Yorumu gönderen: abdullah turgay, 16.06.2009, 08:11 (UTC):
edebiyat 18.soru hatalıdır bır kere iki sene önce ösym baburname yı anı olarak sordu açıklama da iki nokta da eksiktır yüzyıl ile bilgiler de uyuşmamaktadır iptal edilmelidir kendini sorumluluk kapsamında görenler tepkilerini göstesinler





Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:
 
 
19 Ağustos 2007 itibariyle, toplam: 36742050 ziyaretçi (102825468 klik) tarafından görüntülenmiştir. Online ziyaretçi rekorumuz, 4626 kişi. (5 Eylül 2010)
 
 

gizli

Bu site, en iyi Firefox ve Google Chrome tarayıcılarında ve 1024 x 768 ekran çözünürlüğünde görüntülenir.