Atatürk'ün Sanatla İlgili Düşünceleri
 
Atatürk, sanat, müzik

Atatürk'ün Sanatla İlgili Düşünceleri

Büyük Önder Atatürk, Cumhuriyet'in kuruluşunun ardından, toplumsal dehasını bir kez daha göstererek Türk Ulusunun kültürel alanda da gelişiminin şart olduğunu belirtmiş, kültür ve sanat alanında da birçok yenilik getirmiştir. Türkiye'de yüksek bir medeniyet seviyesine ulaşılması hedefini yakalayan Atatürk, sanata verdiği önemle modern Türk sanatlarının öncüsü ve mimarı olmuştur.

Daha Ankara'da otel, lokanta yokken O Avrupa'ya resim, müzik tahsiline insanları yolladı. Cemal Reşit Rey, Ulvi Cemal Erkin, Adnan Saygun gibi kompozitörler; Çallı İbrahim, Namık İsmail gibi ressamlar bunlardan bazılarıdır (Vedat Nedim Tör, 1923 Sanat ve Bilim Konferansı)

Atatürk, Türkiye'nin yeniden yapılanma döneminde, milli kültürü yansıtan bir sanat anlayışının oluşması adına önemli adımlar atmıştır. Atatürk, sanatın Türk Milleti için önemini şu veciz sözleri ile ifade etmiştir:

"Güzel sanatlarda muvaffak olmak, bütün inkılaplarda başarıya ulaşmak demektir. Güzel sanatlarda muvaffak olamayan milletler ne yazık ki, medeniyet alanında yüksek insanlık sıfatıyla yer almaktan ilelebet mahrum kalacaklardır."

Atatürk, sanat alanındaki atılımlarda öncelikli olarak mimariyi ele almıştır. Türkiye'nin modern bir mimarisinin olması için Almanya'dan şehir planlamacıları ve mimarlar getirtmiştir. Bu uzmanların yönlendirmeleri sonucu mimari alanda yeni bir yol çizilmesini sağlamıştır. Genel Kurmay Başkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı binaları bu dönemin ilk ürünleridir.

Atatürk, Türk Milleti'nin sahip olduğu en görkemli yapının milli birlik ve beraberliğin merkezi olan Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin olması gerektiğini belirtmiş ve TBMM binasının çağdaş ve estetik olması için gerekli tüm adımları atmıştır. Bu bina için yurtdışından özel mermerler dahi getirtilmiştir. Türk mimarlarına maddi ve manevi büyük destek veren Atatürk, bu yolla milli mimarlık akımının ortaya çıkmasını sağlamıştır.
Mustafa Kemal Atatürk, Türk halkının güzel sanatların önemli kollarından resim ve heykeltıraşlıkta da ilerlemesi için birtakım faaliyetler yürütmüştür. Cumhuriyet döneminde tüm Türk ressamlarının, Cumhuriyet ve inkılapları resmetmelerini sağlayarak, milli birliğin sanat alanına yansıması hedefine ulaşmıştır. Tüm Türkiye'de heykel ve anıt dikilmesine başlanması da, onun getirdiği yeniliklerden biridir. Büyük Önder'in bu çalışmaları sonucu, Türkiye'de resim ve heykel sanatları önemli ölçüde gelişme kaydetmiştir.

Türk Milleti'nin sanatsal geçmişine de sahip çıkan Atatürk, 1937 yılında Resim ve Heykel Müzesi'ni açarak, Cumhuriyet öncesi ve sonrası dönemin sanatsal ürünlerini aynı çatı altında bir araya getirmiştir.

Türk müziği, Mustafa Kemal Atatürk'ün önem verdiği bir diğer konu olmuştur. İlk Türk operasının hazırlanması için ünlü müzisyen Adnan Saygun'u görevlendiren Atatürk, Cemal Reşit Rey'e de ilk konservatuarı kurdurmuştur. Türk müziğinin, akademik alt yapısının da güçlü olması gerektiğine inanmış ve eğitim amacıyla genç Türk müzisyenlerini yurt dışına göndermiştir. Bu müzisyenler, geri dönüşlerinde Türkiye'ye dağılarak Türk müziğinin ve dolayısıyla Türk sanatının kalkınmasını sağlamışlardır.

Atatürk bir konuşmasında şöyle demiştir: "Milletimizin güzel sanatlar sevgisini her türlü vâsıta ve tedbirlerle besleyerek inkişâf ettirmek, milli ülkümüzdür."

Atatürk, Osmanlı'dan kalma Sanâyi-i Nefise'yi imâr ettirerek Güzel Sanatlar haline getirmiştir. Ayrıca burada yetişen birçok sanatçıyı kendilerini geliştirmeleri için Avrupa'nın sanat merkezlerine göndermiştir. Resim, heykel ve mimarlık bölümlerinden çok sayıda öğrenci Almanya, Avusturya ve
Fransa'ya gönderilmiştir.

Ata'nın sanatçıya verdiği büyük değeri gösteren bir hatıra da şöyledir: Daha devlet tiyatrosu kurulmamışken, İstanbul'daki şehir tiyatrosu sanatçıları Ankara'ya gelerek o zamanki Türk ocağında temsiller verir. Atatürk de bu temsillerin birinde bulunur ve sanatçıları Çankaya'ya davet ederek ağırlar. Hepsine ayrı ayrı iltifat eder. Ayrılma vakti gelince, Reşit Gâlip sanatçılara, Atatürk'ün elini öperek veda etmelerini söylediğinde, Ata'nın cevabı şu olur: "Hayır, sanatkar el öpmez, sanatkârın eli öpülür."

Atatürk'ün Müziğe Verdiği Önem

Atatürk'ün müzik konusundaki görüşlerini ve çalışmalarını bütünüyle değerlendirmek gerekir. Bazı yazar ve müzisyenler böyle yapmamış, Atatürk'ün hayatının belli bir dönemindeki sözünü ve uygulamasını ele alarak çıkarları doğrultusunda tek yönlü değerlendirmeler yapmışlardır. Bunun sonucunda Batı Müziği taraftarları Atatürk'ün Türk Müziğini istemediği görüşünü yayarlarken, Türk Müziği taraftarları da Atatürk'ün hayatından ve hatıralarından örnekler vererek Türk Müziğini çok sevdiğini ispatlamaya çalışmışlardır. Biz, Ata'nın müzik konusundaki görüş ve çalışmalarını objektif bir şekilde ortaya koyacak, Türk Halk Müziğiyle ilgili görüş ve çalışmalarına ağırlık vereceğiz.

Atatürk, müzik eğitimi görmemişti. Ancak, her çeşit müziği seviyor, Klasik Türk Müziği makamlarını biliyor , bazı şarkı ve türküleri başarıyla söyleyebiliyordu. Falih Rıfkı Atay, O'nun türkü ve şarkı söyleyişini Çankaya adlı eserinde şöyle anlatmaktadır: "Mustafa Kemal yalnız Rumeli Türkülerini mat sesi ile güzel ve tatlı söylemekle kalmaz. klasik alaturka musikisi makamlarım da bilirdi.'' ''Bilhassa Rumeli türkülerini söylerken derin ve onulmaz bir gurbet ve sıla acısı gözlerinde yaşarırdı. O vatanı unutmaz, kaybettiğimiz Rumeli ve Makedonya topraklarının kır kokularını alır gibi, su ve çıngırak seslerini duyar gibi, bakışları uzaklaşa uzaklaşa sislenir, bizim içinde olmadığımız hatıralar içine karışır giderdi." Ses Sanatçısı Mualla Gökçay da hatıralarında Atatürk'ün müzik zevkini şu cümlelerle belirtmektedir: "Atatürk, umumiyetle Türk musikisini severdi. Ama Rumeli türkülerini her şeye tercih ederdi. Rumeli türkülerini bize bizzat kendisi meşk etmişti. Arada bir: -Konuşur gibi tane tane okuyun, diye ihtar ederdi. En sert hocalardan daha titizdi. Musikiden çok anlar en ufak bir falso ya da hatayı hemen yakalardı'"

Bir araştırmaya göre, Atatürk'ün çok sevdiği ve söylediği türküler şunlardır: Atabarı, Atladım bahçene girdim (Rumeli Türküsü), Alişim'in kaşları kare (Rumeli Türküsü), Ayağına giymiş sadef nalini (Rumeli Türküsü), Bülbülüm altın kafeste (Trakya türküsü ), Dağlar dağlar (Rumeli Türküsü), Gide gide yarenlerim darıldı, Köşküm var deryaya karşı (Rumeli Türküsü), Maya dağdan kalkan kazlar (Rumeli Türküsü), Manastır, pencere açıldı Bilal Oğlan (Bu Rumeli türküsünü radyo repertuarına bizzat Atatürk kazandırmıştır.), Şahane gözler (Rumeli Türküsü), Yemenimin uçları (Rumeli Türküsü), Zeynep.

Atatürk insan hayatında müziğin çok önemli bir yeri olduğuna inanıyordu. 14 Ekim 1925'te İzmir Kız Öğretmen Okulu'nu ziyaretlerinde öğrencilerin; "Hayatta musiki lâzım mıdır?'' sorusuna şu cevabı vermişti:

"Hayatta musiki lâzım değildir. Çünkü hayat, musikidir. Musiki ile alakası olmayan mahlukât, insan değildir. Eğer mevzuu bahsolan hayat insan hayatı ise, musiki behemehal vardır. Musikisiz hayat zaten mevcut olamaz. Musiki hayatın neşesi, ruhu, süruru ve her şeyidir. Yalnız musikinin nev'i şayan-ı mütalaadır."





Bu sayfa hakkındaki son yorum:
Yorumu gönderen: Cemoo, 02.05.2017, 17:14 (UTC):
Çok güzel ama çok uzun ben bunu yazmadım ama yazdırdım bence sizde öyle yapın daha kolay oluyo bu arada Allah razı olsun sayenizde 100 aldm çok mutluyum thank you I love you

Yorumu gönderen: Merhaba , 20.11.2015, 15:03 (UTC):
Merhaba

Yorumu gönderen: eray çetin, 14.04.2015, 16:42 (UTC):
bence cok guzel işime yaradı ama biraz kıSA OLsaydı iyi olurdu ama ginede cok guzel

Yorumu gönderen: feyza erkol, 23.12.2013, 19:45 (UTC):
çok güzelde biraz uzun

Yorumu gönderen: duru, 12.12.2010, 11:17 (UTC):
çok uzun

Yorumu gönderen: berrin, 10.12.2010, 14:10 (UTC):
bence kısa bile keşke biraz daha uzun olsaydı

Yorumu gönderen: su, 08.12.2010, 17:52 (UTC):
çok uzun

Yorumu gönderen: esra, 26.11.2010, 15:40 (UTC):
çok işime yaradı valla çok çok tesekkür edrm xD

Yorumu gönderen: happy girl, 24.11.2010, 18:29 (UTC):
KEŞKE ÖZETİ OLSAYDI..BİRAZ DAHA UZUN OLSAYDI:):):)xd

Yorumu gönderen: deniz yıldızı, 08.11.2010, 19:42 (UTC):
yazının çok olduğu gibi resim de çok olaymış... müzik performans ödevi için yinede fena değil

Yorumu gönderen: metin, 28.10.2010, 17:28 (UTC):
okudum begendim ama çok uzun. birde 3sözüm varatatürk ü çok seviyorum

Yorumu gönderen: ..., 21.05.2010, 11:36 (UTC):
tam odevime gore ama bencede ozetti olsa dha da gzl olrdu bizi bilgilendirdginiz icn tesekur ederim... ATATURK SENI SEVYORUM VE HEP SEVECEGIM!!!...XxXxxx

Yorumu gönderen: yl, 08.05.2010, 15:05 (UTC):
keşke kaynakları da bilseydiniz o zaman süper olurdu

Yorumu gönderen: ßerna , 25.04.2010, 05:39 (UTC):
Çok güzel kim yaptıysa elllerine sağlık sizin sayenizde dersimden 100 aldım

Yorumu gönderen: esmer meleqq, 21.04.2010, 16:58 (UTC):
Bu yeri açtığımda güzel bilgiler vardı ancak çok uzun olduğundan dolayı yazmaya erindim bunun için sizden özür diliyorum... Görüşmek üzere

Yorumu gönderen: egosss, 15.04.2010, 20:14 (UTC):
ya ama çok uzun ben onları müzik performans için nasıl yazacam keşke özet olsaydı ama neyse başa gelen çekilirr

Yorumu gönderen: AYŞEGÜL, 29.03.2010, 15:55 (UTC):
GERÇEKTEN ÇOK GÜZEL AMA BİRAZ DAHA FAZLA RESİM OLSAYDI

Yorumu gönderen: dede, 12.02.2010, 16:32 (UTC):
çk gsüselmiş ama çook uzunxd

Yorumu gönderen: selin, 21.12.2009, 15:24 (UTC):
saolun bize çok yardımınız oldu :)

Yorumu gönderen: büşra ocakcı, 09.12.2009, 13:21 (UTC):
bnc çk güzel biraz tred geçin

Yorumu gönderen: simge, 21.11.2009, 17:42 (UTC):
teşekkür ederim çok güzel olmuş

Yorumu gönderen: atatürkçü, 19.11.2009, 17:21 (UTC):
çok güzelmiş tam ödevime göre atatürk seni çok seviyoruz (emeğe sağlık)

Yorumu gönderen: GAMZE AYDIN, 19.11.2009, 08:50 (UTC):
BİZİ BİLGİLENDİRDİĞİNİZ İÇİN
TEŞEKKÜR EDERİM

Yorumu gönderen: al..::.eyna, 12.11.2009, 13:59 (UTC):
biraz daha uzun olsaydı
,

Yorumu gönderen: BÜŞRA BOZKIR, 11.11.2009, 12:39 (UTC):
ATATÜRK E 3 SÖZÜM VAR SENİ SEVİYORUM ATATÜRK

Yorumu gönderen: damla batır, 03.11.2009, 19:01 (UTC):
atatürk senin izindeyiz

Yorumu gönderen: seyma nur saglam, 17.10.2009, 12:29 (UTC):
çok güzelmiş ama işte çok uzun yani



Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:
 
 
19 Ağustos 2007 itibariyle, toplam: 46026066 ziyaretçi (118470393 klik) tarafından görüntülenmiştir. Online ziyaretçi rekorumuz, 4626 kişi. (5 Eylül 2010)
 
 

gizli, gizli ilim, ilim, gizli ilimler

Bu site, en iyi Firefox ve Google Chrome tarayıcılarında ve 1024 x 768 ekran çözünürlüğünde görüntülenir.