Cern'deki Büyük Deneyin Ardından
 

big bang

Cern'deki Büyük Deneyin Ardından

CERN de başlayan deneyin üzerinden birkaç gün geçmişken çoğu insanın aklına takılan sorulara ufak da olsa cevaplar bulabilmesi için bu konuya değinmek istedim.

İlk olarak şunu söylemek en doğrusu olacaktır: Bu deney, birkaç günde ya da birkaç ayda tamamlanacak bir deney olmayıp uzun bir sürecin başlangıcıdır. Eğer beklenilen sonuçlara ulaşılırsa, bunun hayatımıza yansıması en azından 5-10 yılı bulacaktır.

Birçok insanın aklına takılan sorulardan biri de, deney sırasında "kara deliklerin oluşup oluşmayacağı ve oluşursa dünyayı içine çekip çekmeyeceği". Kara deliklerin bu denli korkutucu ve akla gelen ilk soru olmasında, doğrudan gözlemleyemediğimiz için kara delikleri tam anlamı ile bilmediğimiz yatmaktadır. Ama biliyoruz ki kara delikler muazzam büyüklükteki kütlelerin, kütleye oranla çok daha küçük bir alanda şıkışmasıyla oluşuyor.

Bu bilgi ve protonların kütlesi (1.6726 × 10−27 kg) göz önüne alındığında, oluşabilecek olan kara deliklerin sadece kuantum kara delikleri olacağıdır.

Kuantum kara deliklerinin varlığı henüz kanıtlanamasa da, büyük patlamada oluştukları düşünülüyor ve yaşam süreleri de saniyenin milyonda biri süresinde. Eğer deney sırasında oluşacağı düşünülürse bu kuantum kara delikleri çarpışma sırasında en fazla bir-iki protonu yutup yok olacaktır.

Diğer bir gerçek ise, proton-proton çarpıştırılması deneyinin daha önceden de yapıldığı. Fakat daha düşük hızlı protonlarla ve dolayısı ile daha düşük bir enerji ile. Cern'de şu günlerde yapılan deneyde ise asıl önemli nokta bu protonların daha yüksek hızlarda (önceki deneylerden yaklaşık 5 kat daha hızlı) çarpıştırılması.

Deneydeki asıl amaç, neden big bang'e ihtiyaç duyulduğu yani ne soruldu da cevap olarak büyük patlama oldu. Bu deney ile bu sorulan soruya biraz daha yaklaşacağımız kesin.

Son olarak bu deneyin yapılış amacını şurada bulunan yorumumla çerçevelemek istiyorum: Bir hocamın söylediğine göre big bang 10-43 sn de olup bitmiş ve bizim evrenin sırrını çözebilmemiz için maddeyi oluşturan parçacıkların temeline inmemiz gerekli ve hatta yeni bir deney yeraltında yapılacak yeni parçacıkların keşfi için. şu anda yanlış hatırlamıyorsam bulunan parçacıklarla 10^(-7) ye kadar gelebilmişiz. Yani big bangle evren 10-43 sn de oluşurken biz, şu anda 10-7 sn ye kadar neler olduğunu bilebiliyoruz. Daha doğrusu 10-7 sn de ne vardı sorusuna cevap verebiliyoruz... Ve bir gün 10-43 sn de hangi parçacıklar olduğunu ya da ne olduğunu bulabilirsek evrenin sırrı çözülmüş olacak.






Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:
 
 
19 Ağustos 2007 itibariyle, toplam: 36742744 ziyaretçi (102827214 klik) tarafından görüntülenmiştir. Online ziyaretçi rekorumuz, 4626 kişi. (5 Eylül 2010)
 
 

gizli

Bu site, en iyi Firefox ve Google Chrome tarayıcılarında ve 1024 x 768 ekran çözünürlüğünde görüntülenir.