Chichen Itza Piramidi
 
Chichen Itza, pyramid, piramit, Maya

Chichen Itza Piramidi

Yucatan Yarımadası'nda bulunan Chichen Itza Piramidi, Maya medeniyetinin ekonomik ve politik merkezi olarak hizmet vermiş en ünlü Maya tapınak sitesidir. (Kukulkan Piramidi, Chac Mol Tapınağı, Bin Kolonlar Geçidi, Tutukluların Oyun Sahası gibi) değişik yapıları, bugün bile harikulade bir mimari alan ve mekan düzenleme göstergesi olarak kendini göstermiştir. Chichen Itza Piramidi'nin kendisi, Maya tapınaklarının en sonuncusu ve hiç şüphesiz en büyüğüdür.

Chichen Itza'daki kalıntıların kısmen Tolteklere ve kısmen de Mayalara ait olduğu düşünülmektedir. Burada her iki kültüre ait motifler görülmektedir. Buradaki en dikkat çekici bina, "El Castillo" (Kale) denilen yerdeki piramitsel tapınaktır. 9 katlı ve dört tarafından 91 basamak yükselen bir piramit olup daha eski bir piramidin üzerine inşa edilmiştir. Bu piramitte yılın günleri ve ayları, basamakların ve terasların sayısıyla temsil edilmektedir.

Dört yöne yönelik olarak yapılmış olan merdivenlerin ilkbahar ve sonbahar gündönümleriyle ilgili bir rol oynadığı da düşünülmektedir. Güneşin açısıyla oluşan gölgeler, merdivenin alt ve üst kısımlarında başı ve kuyruğu olan Yılan Kral'ın yeniden canlanışını ve yükselişini simgelemektedir.

Bölgedeki diğer kalıntılar, bir gözlemevi ve birkaç mezarın bulunduğu bir piramittir. 52 heykelin bulunduğu diğer piramidin Maya-Toltek takvimindeki 52 zamanı temsil ettiği sanılmaktadır.

Chichen Itza'da belki de Orta Amerika'nın en iyi top sahası yer almaktadır. 83 metre uzunluğunda, 8,2 metre yüksekliğinde ve birbirinden 27 metre uzaklıkta paralel iki duvarı vardır. Tapınaklar, bu sahanın iki ucunda yer almaktadır.

Oyunun dini anlamı bilinmemekle beraber, başı kesilmiş oyuncuları resmeden duvar rölyefleri, oyunların ölümüne oynandığı izlenimini akla getirmektedir. Aztek zamanından kalan bulgulara göre, topu duvardaki taş halkalardan geçiren, oyunu kazanmaktaydı.

Chichen Itza'da Savaşçılar Tapınağı'na bir kemer altından geçilerek gelinmektedir.Toltek savaşçı figürleri ile işli sütunlar, zamanında bir çatıyı taşıyordu. Tapınak, oymalarla ve fresklerle süslü olduğu gibi, Toltek sanatının bilinen jaguar ve kartal figürleri de göze batmaktadır. Chichen Itza'daki Jaguar Tapınağı'nın girişinde nöbet tutan taştan hayvan heykelleri bulunmaktadır.

İspanyollar Maya ülkesini işgal etmeden önce Chichen Itza, Mayaların en önemli merkezlerinden biriydi. 1924 yılında Carnegie Enstitüsü ve Harvard Üniversitesi'nin ortak hareketiyle Sylvanus G. Morle başkanlığında Castillo Piramitleri'nin iki tarafını kapsayan ve 20 yıl süren bir restorasyon çalışması başlatılmıştır.

1961'de piramitlerin altı INAH (Meksika Ulusal Tarih ve Antropoloji Enstitüsü) tarafından taranmıştır. 1980'de ise INAH, Castillo Piramitlerinin diğer iki tarafını da restore etmiştir. Bugün piramitler, görenleri etkileyen oldukça görkemli bir görünüme sahiptir.

Chichen Itza'nın tam orta yerinde 30 metre yüksekliğindeki Kukulkan Piramidi yer almaktadır. Piramidin tabanı, 55,5 metre uzunluğunda bir kare şeklindedir. Taban, birbiri üstünde yer alan 9 platform halinde inşa edilmiştir. 18 teraslı ve her yüzünde 52 panelin bulunduğu piramit, 365 basamaktan oluşmaktadır. Bu sayı, Mayaların piramidi bir yılın günlerini esas alarak  yapmış olduklarını akla getirmektedir.[1]

Chichen Itza'nın en büyük yapısı ise, gözlemevidir. Sonradan restore edilmiş olan bu büyük mimari eser, günümüzün modern gözlem evleriyle neredeyse aynı görünüme sahiptir. Yuvarlak konumuyla üç teras halinde olanca görkemiyle yükselmektedir. İç kesiminde helezon bir merdivenle en tepedeki gözlem yerine çıkılmaktadır. Burada Maya mitolojisinin belirli yıldız durumlarını gösteren delikler ve aralıklar vardır.[2]

6. yüzyılda Mayaların yerleştiği Chichen Itza'nın 11. yüzyılda Toltekler tarafından istila edildiği sanılmaktadır. Şehir, 14. yüzyılda ise bilinmeyen bir nedenden dolayı tamamen terk edilmiştir.[3]

Kaynaklar

[1] Erich von Däniken, "Yüce Tanrı'nın İzinde", Cep Kitapları, 1993, s. 38.
[2] Erich von Däniken, "Yüce Tanrı'nın İzinde", Cep Kitapları, 1993, s. 40-41.
[3] Mine Kalca, "Tarihteki Ünlü Yapıtlar", Karma Kitaplar, İstanbul, s. 176-178.






Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:
 
 
19 Ağustos 2007 itibariyle, toplam: 36785995 ziyaretçi (102903609 klik) tarafından görüntülenmiştir. Online ziyaretçi rekorumuz, 4626 kişi. (5 Eylül 2010)
 
 

gizli

Bu site, en iyi Firefox ve Google Chrome tarayıcılarında ve 1024 x 768 ekran çözünürlüğünde görüntülenir.