El-Kebîr İsm-i Şerifi
 

El-Kebîr İsm-i Şerifi

Bu kavram, "pek büyük" anlamına gelmekte olup, çeşitli çekim ve türevleriyle oldukça çok kullanılmış kelime gruplarından birini oluşturur. Bu kökün "büyük olarak kabul etmek ve büyüklüğünü bildirmek" anlamındaki "tekbir" şeklinin Kurân'da geçtiği yerlerdeki hedef mutlaka Allah-u Teâlâ'dır, hassaten onun hakkında kullanılır.[1] Bu da çeşitli ibadetlerde ve hayatın çeşitli alanlarında Allah'ın mutlak yücelik, ululuk ve üstünlüğünü belirten "Allahu Ekber" cümlesiyle dile getirilir.[2] Allah'a nispet edilmeyen diğer kullanımlarda bu daha çok İblis ve bir kısım insanlar hakkında kınanan bir sıfat olarak belirtilmiştir.[3]

Bu ismin Kurân'daki bütün kullanımlarında "yücelik" bildiren "el-âli" ve "el-müteâli" isimlerine bitişmiş olarak geçtiği görülmektedir. Bir kısımm İslam âlimleri, bu isimden maksadın "kudret yüceliği" ya da "her büyüğün ululuğu karşısında küçüldüğü mutlak büyük" anlamlarına geldiğini belirtmektedirler.[4] İmam Gazali ise "el-Kebîr"i "kibriyâ sahibi" olarak açıklamaktadır. Ona göre "kibriyâ", "zât" yüceliği anlamına gelmekte, böyle bir yücelik ise ancak söz konusu varlığın ezelî ve ebedî (sermediyyet) olması yanında her şeyin kendisine bağlı (samediyyet) bulunmasıyla mümkün olabilmektedir.[5]

Diğer taraftan yine Kurân'da bu kökten gelen ve "ululuğun son derecesi, yücelik ve hakimiyet, bir şeye bağlı ve bağımlı olmaktan uzak olmak" gibi anlamlara gelen "kibriyâ" masdarı ile "mütekebbir" kelimesi de Allah hakkında kullanılmıştır.[6][7]

Kaynaklar

[1] el-Bakara 2/185; el-İsra 17/111; el-Hacc, 22/37; el-Müddessir, 74/3.
[2] Metin Yurdagür, "Ayet ve Hadislerde Esmâ-i Hüsnâ", İstanbul 1999, s.149.
[3] el-Bakara 2/34, el-Araf 7/13,146, el-Kasas 28/39, ez-Zümer 39/59.
[4] Beyhakî II; el-Minhâc, I, 196.
[5] Gazali, el-Maksad, s.78.
[6] Metin Yurdagür, a.g.e., s.150.
[7] Yrd. Doç. Dr. Niyazi Beki, "Abdülkadir Geylani ve Esmaül Hüsna Kasidesi", Sultan Yayınevi, İstanbul 2001, s.113-115.






Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:
 
 
19 Ağustos 2007 itibariyle, toplam: 36795941 ziyaretçi (102920977 klik) tarafından görüntülenmiştir. Online ziyaretçi rekorumuz, 4626 kişi. (5 Eylül 2010)
 
 

gizli

Bu site, en iyi Firefox ve Google Chrome tarayıcılarında ve 1024 x 768 ekran çözünürlüğünde görüntülenir.