Halit Ziya Uşaklıgil
 

Halit Ziya Uşaklıgil

Halit Ziya Uşaklıgil

Halit Ziya Uşaklıgil, 1868 yılında İstanbul'da doğdu. Bir kolu İstanbul'da bir kolu İzmir'de olan köklü ve zengin bir âilenin çocuğudur. Babası Hacı Halil Efendidir. İstanbul'da Sıbyân Mektebini ve Fâtih Rüşdiyesinde (Askeri Rüşdiye) okudu. Âilesi ile İzmir'e taşındı. Bir rahip okuluna yazıldı. Fransızcayı burada öğrendi. Yazı yazma hevesi de burada başladı. Tahsil hayatı bittiği zaman 19 yaşındaydı.

1893'te İstanbul'a gidinceye kadar İzmir'de arkadaşlarıyla beraber Nevruz ve Hizmet gazetelerini çıkardı. Bir yandan da Fransızca öğretmenliği ve Osmanlı Bankasında muhâsiplik yaptı. 1893'te İstanbul'a geldi. Reji idâresinde memur oldu. Servet-i Fünûn yazarları arasına katıldı. 1908'de İttihat ve Terakkî Partisine girdi. Meşrutiyetten sonra Dârülfünûn'da hoca olarak çalıştı. Beşinci Mehmed Reşâd'ın mâbeyn başkâtibi oldu. 1. Dünya Savaşı'nda hükümet adına çeşitli memleketlerde (Avrupa'da) seyâhat etti. Cumhuriyet devrinde Yeşilköy'deki köşküne çekilip uzun ve verimli bir yazı dönemine girdi. Hâtıralarını yazdı. Konforlu ve râhat bir hayat sürdü. Yabancı dostlar edindi. Avrupa'yı ve alafranga yaşayışı yakından tanıdı. Kendisi de onlar gibi yaşadı. Düzenli bir âile hayatı vardı. Ancak oğullarının ölümü onu büyük bir üzüntüye düşürdü. İstanbul'da 1945 yılında öldü.[1]

Sanatı ve Edebî Kişiliği

Türk edebiyatının ilk büyük romancısı ve Servet-i Fünun edebiyatının nesir ustasıdır. Batı tekniğiyle ilk usta ve yerli roman, hikâyelerin başarılı örneklerini vermiştir. Kendine mahsus ve zamanında taklit edilen bir roman dili vardır. Artistik nesrin kurucusudur. Eserlerinde realizmin ve natüralizmin tesirleri açıkça görülür. Romanlarında konularını ve kahramanlarını çokluk aydınlar çevresinden, yüksek tabakadan seçtiği hâlde küçük hikayelerinde halk tabakalarına inmiş, daha sâde ve tabiî bir dil kullanmıştır. Eserlerinde psikolojik tahlillerin önemli bir yeri vardır. Bilhassa eşyaya yer verişi ve tasvir genişliği üslûbunun ana husûsiyetindendir.[1]

Eserleri

Roman, hikaye, hâtırat, tiyatro eserleri, makaleleri, tercümeler, mensur şiir gibi çeşitli türlerde 60'ı aşkın eser vermiştir. 150'den fazla hikâyesi 20-25 kitapta toplanmıştır: "Heyhât", "Bir Yazın Târihi", "Solgun Demet", "Hikâye-i Sevdâ", "Hepsinden Acı", "Aşka Dâir", "Acı bir Hikâye", bunlardan bâzılarıdır. Romanlarından; "Sefile", "Nemide", "Bir Ölünün Hâtırâ Defteri", "Ferdî ve Şürekâsı", İzmir'de yayınlanmıştır. "Mâi ve Siyah", "Aşk-ı Memnû", Servet-i Fünun'da; "Kırık Hayatlar" isimli romanı ise Cumhuriyet'ten sonra İstanbul'da yayınlanmıştır. "Kırk Yıl" ile "Saray ve Ötesi" kitapları hâtıra türünde önemli eserlerdir. "Sanata Dâir" isimli eserinde makaleleri toplanmıştır. "Kâbus", tiyatro eseridir.

Cumhuriyet'ten sonra eserlerinin dilini sâdeleştirerek yeniden bastırmıştır.[1]

Kaynaklar

[1] Yeni Rehber Ansiklopedisi, "Halit Ziya Uşaklıgil", İhlas Gazetecilik, İstanbul 1993.






Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:
 
 
19 Ağustos 2007 itibariyle, toplam: 36629449 ziyaretçi (102626907 klik) tarafından görüntülenmiştir. Online ziyaretçi rekorumuz, 4626 kişi. (5 Eylül 2010)
 
 

gizli

Bu site, en iyi Firefox ve Google Chrome tarayıcılarında ve 1024 x 768 ekran çözünürlüğünde görüntülenir.