Havza Genelgesi
 

Havza Genelgesi (28 Mayıs 1919)

(İlk Milli Genelge)

Samsun bölgesini, İngiliz ve Rumların varlığından dolayı, milli mücâdele çalışmalarının başlaması için uygun görmeyen Mustafa Kemal, 25 Mayıs 1919’da Samsun’dan Havza’ya hareket etti. Gelişinin ertesi günü, kendisini ziyarete gelen Havza’nın ileri gelenlerine; “Hiçbir zaman ümitsiz olmayacağız; çalışacağız, memleketi kurtaracağız.” diyerek onlara ümit ve cesaret vererek, mâneviyatlarını yükseltmeye çalışmıştır.

28 Mayıs 1919'da, valilere ve bağımsız mutasarrıflıklar ile Erzurum’daki 15. Kolordu, Ankara’daki 20. Kolordu, Diyarbakır’daki 13. Kolordu Komutanlıklarına ve Konya’daki 2. Ordu Müfettişliğine bir genelge göndermişti. Bu genelge şöyledir:



“İzmir’in ve maalesef bunun arkasından da Manisa ve Aydın’ın işgali, gelecekteki tehlikeyi daha açık olarak sezdirmiştir. Yurt bütünlüğümüzün korunması için, milletçe gösterilen tepkinin daha canlı ve sürekli olması gerekir. Yaşayışımızda ve millî bağımsızlığımızda gedikler açan işgâl ve ilhak gibi olaylar, bütün millete kan ağlatmaktadır. Izdıraplar dindirilemiyor, sindirilmesi ve katlanılması mümkün olmayan bu duruma derhal son verilmesinin bütün medeni milletlerle büyük devletlerin adalet ve nüfuzundan sabırsızlıkla beklendiğini göstermek maksadıyla, önümüzdeki hafta içinde ve çeşitli illere göre, Pazartesi başlayıp çarşamba günü müracaatın arkası alınmak üzere, büyük ve heyecanlı mitingler yapılarak milli gösterilerde bulunulması, bunun bütün kasaba ve köylere kadar yaygınlaştırılması, bütün büyük devletlerin temsilcileriyle Babıâli’ye etkileyici telgraflar çekilmesi...”

“...memleketin her taraftan istîlâya uğrayabileceğini böyle bir durum olduğunda çete teşkilatından yararlanılabilineceğini, ayrıca düzenli kuvvetlerin dağıtılmaması ve derli toplu bulundurulmasının gerekli olduğunu...”

Mustafa Kemal, 30 Mayıs 1919'da Havza’da, milli bilincin uyanması ve İtilaf devletlerinin Türk halkının tepkisini görmesi için İzmir’in işgalini protesto eden bir miting düzenledi. Bu tür mitinglerin tüm yurtta da yapılmasını istedi.

Mustafa Kemal, yurdun çeşitli yerlerinde başlayan halk heyecanını ortak bir çizgi üzerinde birleştirmek istiyordu. Ferdi bilinçten milli bilince ulaşılmasını istiyordu.

Başta İstanbul’da düzenlenen altı büyük miting olmak üzere, ülkenin değişik bölgelerinde 100’e yakın miting ve gösteri düzenlenmiştir. Bunun üzerine Harbiye Nezareti, Mustafa Kemal’e 31 Mayıs’ta bir tel yazısı göndermişti Bu yazıda İngiltere Fevkalade Komiserliği’nin Harbiye nezaretine bir nota verdiği belirtilerek olup bitenler hakkında Mustafa Kemal’den açıklama yapması isteniyordu. Bu konuda İstanbul’a gönderdiği raporda Mustafa Kemal Paşa :

"...Ancak, milletin bağımsızlığı ve varlığını tehlikeye düşüren işgal, cana kıyma ve zulüm gibi İzmir bölgesinde görülmekte olan olayların ve benzerlerinin tekrarlanmasına karşı, ne milletin heyecanını ve içindeki acıları ne de bundan doğacak milli gösterileri engelleyip durdurmak için kendimde ve hiç kimsede bir güç ve kudret göremeyeceğim.”

diyerek milletin iradesinin önünde durulamayacağını belirtmiştir.

5 Haziran 1919’da ise, yine Havza’dan Paris Barış Konferansı’nda Osmanlı Devleti’ni temsil edecek olan Sadrazam Damat Ferit Paşa’ya konferansta öncelikle savunması gerekli olan hususları işaret etmiştir. Bu telgrafında Mustafa Kemal Paşa, özellikle iki noktanın büyük önem arz ettiğini söylemiştir. Bunlardan ilki, “devlet ve milletin mutlak olarak tam bağımsızlığı” ikincisi ise “vatanın ana topraklarında çoğunluğun azınlığa fedâ edilmemesidir.”

Mustafa Kemal Paşa’nın Havza’daki son faaliyetleri ise, Havza’daki silah depolarını boşalttırarak, bunları evlere taşıtması ve Mondros Mütarekesi hükümlerine göre toplattırılarak İstanbul’a gönderilmek üzere o bölgeye getirilmiş olan 3. Kolorduya ait 10.000 kadar sürgü kolu ve 12 kadar top kamasına el koydurmasıdır.

Maddeler

1. İzmir'den sonra devam eden Manisa ve Aydın'ın işgâli, tehlikelidir.
2. Vatan sınırlarının bütünlüğü için, milli tepkiler daha canlı tutulmalı.
3. Milletin katlanamayacağı bu işgâllere bir son verilmeli
4. Büyük devletlerin temsilcilerine ve İstanbul Hükümeti'ne protesto telgrafları çekilmeli
5. Mitingler yapılmalı.
6. Hıristiyan halka saldırı ve düşmanlıktan sakınılmalı

Açıklamalar

* Milli direnişe başlangıç niteliğindeki ilk milli genelgedir.
* Sadece, Milli Mücadele dönemindeki belgelerden, Mustafa Kemal'in imzasının bulunduğu tek belgedir.
* Mustafa Kemal İzmir’in işgalini halkın uyarılması ve birleştirilmesi için kullanmak istemiştir.
* Mustafa Kemal’in isteği üzerine bundan sonra mitingler düzenlenmesi, Mustafa Kemal’in lider olarak benimseneceğini göstermektedir.
* Mustafa Kemal’e Havza’daki faaliyetlerinin sonucu olarak; İngilizlerin baskısıyla, 8 Haziran 1919’da İstanbul hükümetinden, kendisini İstanbul’a geri çağıran bir telgraf geldi. Mustafa Kemal bu çağrıya uymayıp 11 Haziran 1919’da Amasya’ya geçti ve 22 Haziran 1919'da daha kapsamlı bir genelge olan Amasya Genelgesi’ni yayımladı.





Bu sayfa hakkındaki son yorum:
Yorumu gönderen: Emine, 18.12.2010 20:57:10:
Ben cok begendım ve cokda ısıme yaradı. Yalnız bır sorum olucak ddaha dogrusu bır rıca, bu ve buna benzer bılgılerı hangı kıtaptan bulabılırım bana onerecegınız bır kaynak kıtap var mı ? Sureklı pc basında olamıyorumda kıtap yardımıyla Ataturk Ilkelerı ve Inkılap tarıhını ogrenecegım :)

Yorumu gönderen: elif, 17.12.2010 17:26:22:
beğenmeyene kapı açık gidebilir işime çok yaradı AYÇA boşuna yer kaplıyon

Yorumu gönderen: rukiye, 16.12.2010 14:54:31:
hiç işime yaramadı özür dilerim ayrıca cerenin cumlesine katılıyorum ..............mmmmmmm)))))))))))))))))))) bence ceren haklı

Yorumu gönderen: Logth, 13.12.2010 19:12:18:
sırf ödevim için yazıyorum...idare eder işimi gördü.. onun haricinde nefret ederim böyle konulardan..

Yorumu gönderen: ebru, 12.12.2010 15:58:50:
ben bu saYFAYI ÇOK BEGENDİM

Yorumu gönderen: talha orak (pisikopat aşık), 11.12.2010 18:31:49:
NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE

Yorumu gönderen: serkan , 09.12.2010 12:49:20:
çok uzun olmuş biraz kısaltın

Yorumu gönderen: ayşe., 09.12.2010 08:02:18:
çk qzl bi bilgi bnce teşkkr edrm zten ATATÜRK'ÜN bulunduğu hrşey çk qzl olur

Yorumu gönderen: ben, 08.12.2010 17:16:47:
işe yaramayann boş boş ödevler

Yorumu gönderen: bülent, 08.12.2010 09:34:39:
bana yararı dokundu çok güzel teşekkür ederim paylaştığınız için

Yorumu gönderen: kumsal naz, 06.12.2010 17:51:29:
çok güzel ama pek fazla işe yaramaz gibi :)

Yorumu gönderen: ismağal, 04.12.2010 14:07:26:
ya gardaş çog gözel olmuş vallağa biliyoguzmu

Yorumu gönderen: Ozan Sabit ÖZDEMİR , 01.12.2010 20:20:29:
Ne mutlu türküm diye Atatürk söyledi bize Türkiyenin her yerinde Atatürk var atatürk var

Yorumu gönderen: mehmet, 24.11.2010 15:31:51:
hiç bi sonuç cıkmıyor:(

Yorumu gönderen: batu, 21.11.2010 15:57:53:
süperrrrrrrr:) :) <3<3<3

Yorumu gönderen: cerenn, 11.11.2010 14:17:05:
güzel ama çok uzun yinede çek güzel ayrıca san yararı dokunmadıysa yorum yazma görüntü kirliliği oluyor:)))))

Yorumu gönderen: serap, 10.11.2010 18:57:19:
çok beğendim işime yaradı

Yorumu gönderen: osman, 10.11.2010 15:29:38:
sınavda islah cıkar

Yorumu gönderen: sibel , 07.11.2010 16:18:00:
güzel güzeldee bir kaç yerini burda bulamadım :( buldgum bir kaç yer var yinede sagolun :D

Yorumu gönderen: MUSA, 31.10.2010 21:43:10:
Atatürkün imzası olan tek belge deniliyor ama amasya genelgesini de 3. ordu müfettişiliği yaparken imzası yokmuydu.

Yorumu gönderen: camcı, 31.10.2010 21:06:47:
bana ççok yardımcı oldu sağolun varolujn

Yorumu gönderen: baqLar qencliqDen buSra ve merve ve simqe, 29.10.2010 18:38:04:
çoq qüseL :p xD

Yorumu gönderen: MEHMET AKİF ALAKURT, 18.10.2010 20:26:28:
TEŞEKKÜRLER ARKADAŞLAR

Yorumu gönderen: gülcan, 12.05.2010 19:17:44:
çoq teşşekkür ederim yaa

Yorumu gönderen: Fahri Alpaslan, 29.01.2010 21:06:40:
Mustafa Kemal Selanikte,Atatürk Havza da doğdu.

Yorumu gönderen: ILGIN, 30.12.2009 17:55:44:
vovv saoll işime yaradı

Yorumu gönderen: mehmet emin, 17.12.2009 19:52:13:
öncelille tşkr ediyorum arkadaşların katkılarından dolayı.ama nedense tarih kştaplarında eksik olan bilgiler var.kimse sıtkı hocanın m.kemalin de teşvikiyle havzada halk üzerindeki etkisinden bahsetmez oysa sıtkı hocanın kongrein toplanmasında ,mitinglerin dzenlenmesinde islam coğrafyası olan anadoluda halkın işgallere karşı bilinçlenmesinde en az m.kemal kadar etkisini de unutmamak gerekir.

Yorumu gönderen: qamze, 17.12.2009 15:44:03:
çoq teşkür edrim canlarım :D

Yorumu gönderen: marazali, 16.12.2009 17:39:59:
çok beğendim müthiş

Yorumu gönderen: cannnnnnnnnnn, 09.12.2009 15:45:32:
süper paylaşım için tşkkürler çok yardımcı oldu

Yorumu gönderen: ruhat, 24.11.2009 18:55:31:
çok güzel olmuş ama biraz daha kapsamlı 1 araştırma yapılsaydı daha güzel olurdu yinede güzel olmuş

Yorumu gönderen: salih, 23.11.2009 09:02:01:
Allah razı olsu kardeş çok güzel olmuş saol

Yorumu gönderen: ayça, 06.11.2009 12:24:28:
hiç beğenmedimm bana hiç faydası dokunmadı...hahhah



Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:
 
  19 Ağustos 2007 itibariyle, toplam: 16293857 ziyaretçi (61842878 klik) tarafından görüntülenmiştir. Online ziyaretçi rekorumuz, 4626 kişi. (5 Eylül 2010)
 
 

gizli

Bu site, en iyi Firefox ve Google Chrome tarayıcılarında ve 1024 x 768 ekran çözünürlüğünde görüntülenir.