Isık Gölü Efsanesi (Kırgızistan)
 

Isık, Issık Gölü, Kırgızistan

Isık Gölü Efsanesi

Ülke: Kırgızistan

Issık Göl veya Isık Göl (Kırgızca: Ысык-Көл, okunuşu: Isık-Köl). Kırgızistan'ın kuzey doğusunda, Kazakistan sınırına yakın bir noktada bulunan kapalı bir havza gölüdür.

Karla kaplı dağlarla çevrelenmiş olmasına rağmen, gölün suları hiçbir zaman donmaz; bundan dolayı gölün adı "ısı veya sıcak, ılık göl" anlamına gelen Kırgız Türkçesi'nde "Isık Köl"dür. Kırgız Türkleri bu göl için "Kırgızistan'ın bermeti (incisi)" diye adlandırmışlardır. Göl'ün uzunluğu batı-doğu yönünde 182 km, kuzey-güney genişliği 60 km'dir. Kıyılarının toplam uzunluğu 988 km olup 6.236 km²'lik bir alan kaplar. Gölün ortalama derinliği 278 m., en derin yeri 668 m.'dir.

Titikaka Gölü'nden sonra dünyanın ikinci en büyük dağ gölüdür. Yaklaşık 118 ırmak ve akıntı gölü besler. Soğuk ve sıcak kaynak suları ve kar suları da gölü besleyen diğer kaynaklardır. Gölün suyu biraz tuzludur, ve su düzeyi her yıl yaklaşık 5 cm düşmektedir. Dünyanın en büyük krater gölü, Isık Gölü'dür. Eski eserlerde Isık Gölü'nün isimleri Türk Gölü, Idık(Iyık-mukaddes) Göl olarak geçer. Divân-ı Lügati't-Türk'te İsîğ köl: Barsgan'da bir göl. Uzunluğu 30 fersah, eni 10 fersahtır. diye geçer. Bir asır öncesinde gölün mukaddes olduğuna inanıldığı için göle pek girilmezmiş fakata günümüzde turizm sahası olması dolayısı ile başta Kırgız Türkleri, Kazak Türkleri, Sibirya Türkleri ve Ruslar göle en çok giren turistlerdir.[1]

Efsane

Bir zamanlar Isık Göl adlı bir kız varmış. Bu kız, çok güzel olduğu kadar çok da akıllıymış. Onun bu özelliklerini işitenler, dört bir yandan dünürcü geliyormuş.

Günlerden bir gün, bu kıza iki dünür gelir. Biri doğudan, biri batıdan... Bu gelenler, iki yiğittir. Bunlar, güzellikleriyle, yiğitlikleriyle, akıllılıklarıyla birbirinden üstündür. Görenler ve bilenler, içlerinden birini seçemezmiş.

Isık Göl, iki genci de sevmiş, birini öbüründen üstün görememiş. Yiğitlerden birini seçememesi, onu üzüyormuş. Zavallı Isık Göl, bu durumda ağlayıp duruyormuş. Gözlerinden akan yaşlar birike birike bir göl oluşturmuş. Bugün çalkalanıp duran Isık Göl, bu güzel kızın gözyaşlarının eseriymiş.

Ya iki genç? Onlar da Isık Göl’ü çok sevmişler; ama ne var ki ikisi de genç kıza kavuşamamış. Birbirlerine kızan bu iki genç, memleketlerine dönmüşler; ancak sıkıntıları yakalarını bırakmamış. Biri, doğudan geleni Ulan Rüzgârı olup esmeye başlamış; batıdan geleni ise San-Taş Rüzgârı olup esmeye başlamış. İki genç de birer rüzgâr olarak öfkelerini, kızgınlıklarını etrafa duyurmaya başlamışlar.

Bu iki rüzgâr, günümüzde de birbirlerine kızıp kahırlanır ve kavga ederler. Ne zaman Isık Göl’ün çalkalandığını görseler güzel kız Isık Göl’ü hatırlar ve yanıp tutuşurlar; tabiî sonra da kavgaya başlarlar.

Unutmadan söyleyelim; doğudan gelen yiğidin adı Ulan, batıdan gelenin adı ise San-Taş imiş.[2]

Büyük Kırgız romancısı Cengiz Aytmatov’un Yıldırım Sesli Manasçı adlı hikâyesinden aldığımız bir bölümde, Isık Göl’ün Tanrı’nın yeryüzündeki gözü olduğu belirtilmekte ve kahramanın yaptığı duanın göl tarafından Tanrı’ya ulaştırılacağına inanılmaktadır. Şimdi, Isık Göl’le birleştirilen ve kamlık inancının izlerini taşıyan bu Kırgız duasını veriyoruz:

Kertolgo-Zayıp diz çöktü, Eleman da aynı şeyi yaptı. Sonra, ne yüksek ne de alçak bir sesle yakarmaya başladı:

“Ey Isık Göl, yeryüzünün gökyüzüne bakan gözü! Sana sesleniyorum, ey suları buz tutmayan göl! Ey kutsal ebedî varlık! Kadere hükmeden Kök Tengri (Gök Tanrı) gözünü köpüklerine çevirdiği zaman, ona ulaştırasın diye, sana sesleniyorum!”

“Ey Tengri, şu korkulu felâket günlerinde, düşmanımız Oyratlar’a karşı dayanma gücü ver bize. Bu atalar yurdunu, dağlarında verdikleriyle yaşayan, hayvanlarını orada otlatıp besleyen Kırgızları koru! Oyrat atları toprağımızı çiğnemesin, ocağımızı söndürmesin!”

....

Anne, coşku ile büyük bir istekle devam ediyordu yakarışına:

“Ak sütüm adına sana yalvarıyorum ey Tengri! Buraya, senin yeryüzündeki gözün olan bu kutsal gölün kıyısına sana yakarmak için geldik. Ey kadere hükmeden Kök Tengri! En küçük oğlum Eleman’ı da getirdim, ondan başka çocuğum olmayacak artık. Çocuk doğurmayacağım. Madem ki babasının mesleğiyle ilgileniyor, o sanatın yeteneğini, Senirbay’ın ustalığını ona da ver.” [3]

Kaynaklar

[1] www.msxlabs.org/forum/kirgizistan/193799-issik-golu-isik-golu.html
[2] www.defineyolu.com
[3] Aytmatov, "Yıldırım Sesli Manasçı", 1995, 7





Bu sayfa hakkındaki son yorum:
Yorumu gönderen: tekindereli, 06.08.2016, 07:09 (UTC):
çokbuyukbir göl kırgızistanagidip görmeye degersu su an cok guzelben çok memnun kaldım umarım gitmekisteyenlerde memnun kalacaklardır

Yorumu gönderen: adanalıtekin, 13.04.2016, 11:37 (UTC):
inşallah kısmet olursa sayet 7 ayda ordayım







Yorumu gönderen: Seyhan, 22.08.2015, 20:19 (UTC):
İsssik gole bu tarihte giderseniz suya girmenizin oldukca zor oldugunu soylemeliyim oldukca soguk bir su suan mevsim itibari ile boyle iki ay sonra ise karsiniza tablo gibi bir gorsellik cikar kisi bir baska guzel sonbahari ayri bir guzel ilk bahari soylemeye gerek yok zaten yazi ise temmuz 10 ve agustos 15 kadar fakat okadar muhtesem bir havasi varki kisin _ 25 olur ama soguktan hasta olacagim diye korkmayin heryer oksijen deposu orada tek problem ucaktan bishkekte inince yaklasik 6 saatlik kara yolu baska bir problem yok bu arada eger kahvaltiyi otelde deilde disarida yapmak isterseniz tavsiyem Dungan lilar olur kahvalti kulturu dehset derecede muhtesem aksam yemegini kimiz olmadan yemek olmaz gun ortasi at sutu super olur ya yoruldum gidin gorun yav tum masrafiniz ucak dahil 10 gun tatil bin dolari gecmez hadi iyi eylenceler bu arada ben bishkekte yasiyorum turkiyemden 13 yildir ayri idim tatil icin burdayim eylul 10 da ben yine kirgizistan dayim

Yorumu gönderen: Suyla, 12.04.2015, 21:40 (UTC):

Mutlaka gidip göreceğim .Isık Göl kıyısında edilen duaları Tanrı'nın duyduğu söylenir .Benim için değeri çok büyük kutsal bir yer .


Yorumu gönderen: aktolga akcanlı, 06.04.2015, 05:50 (UTC):
Dün gece rüyamda Issık Gölüne girdim. İnşallah Allah görmek fırsatı verir.

Yorumu gönderen: HİKMET ŞENYUVA, 04.04.2015, 09:52 (UTC):
MÜKEMMEL DUYGULANMAMAK ELDE DEĞİL

Yorumu gönderen: BİTLİSLİİ, 07.06.2014, 17:55 (UTC):
arkadaşlar biz türk insanları bu kadar körüz işte kendi üklemizde olan harikalrı mucızeleri merak etmeyip gidip yabancı ülkelerdeki herhangi duydukları bişeyleri hemen gezi görüyoruz.. acaba dünyanın 2.büyük krater gölü hangisidir diye merak ettiniz mi? eminim hayır.. söyleyeyim o zaman dünyanın 2. büyük krater gölü Bitlis'te bulunan NEMRUT KRATER GÖLÜ' dür.. kaçınız gidip gezip gördü acaba?? ben bitlisliyim ve bu harika krater gölümüze defalarca gezip gördüm demem o ki biraz kendi ülkemizde kendi memleketimizdeki olağanüstü güzellikleri araştırıp öğreneip gezelim olur mu arkadaşlar.. kısaca anlatayım bi daha..dünyanın 2. büyük krater gölü Bitliste adı NEMRUT KRATER GÖLÜ..

Yorumu gönderen: Gülburak, 17.03.2014, 21:00 (UTC):
Ben bir kırgızım.gerçekten bu olay yaşanmıştır.bir efsane olarak güzel yazmışlar bildiğiniz gibi biz kırgızlar eski türklerdeniz ve size kesinlikle kırgızistana gitmenizi tercih ederim küçük olsada içerden büyüktür

Yorumu gönderen: engin gündüz, 03.12.2010, 09:57 (UTC):
süper bi efsane kısmetse yılbaşı ordayım

Yorumu gönderen: ezamba, 18.10.2010, 22:18 (UTC):
çok uzun yıl sonra cengiz aytmatov'un "gün olur asra bedel" romanında tanıtım bölümünde adını duydum. derhal internetten aradım ve buldum. bunca okumama rağmen nasıl böyle yabancı kaldım, kendimden utanıyorum.

Yorumu gönderen: Fırat, 10.06.2010, 23:52 (UTC):
Süpermiş gerçekten...

Yorumu gönderen: sude, 24.05.2010, 12:24 (UTC):
güzel ama asıl olayı daha çok öne çıkarmalıydılar

Yorumu gönderen: !!!!!uğur!!!!!, 30.04.2010, 19:14 (UTC):
Bencede çok güzel bi efsane bu gölü beyaz gemi kitep eserinden buldum ve arştırdım.

Yorumu gönderen: derya, 03.04.2010, 06:19 (UTC):
ne kadar güzel yaaaaaaaaaaaaaaa

Yorumu gönderen: zerrin, 23.11.2009, 19:55 (UTC):
Issık Gölü, Cengiz Aytmatov'un eserleri sayesinde tanıdım.Bir yeryüzü cenneti.Gidip görmeyi çok istiyorum.

Yorumu gönderen: sümeyye, 02.10.2009, 13:06 (UTC):
çokkkkkkkkkkkkkk güzellllllllllllllllllllllllllll

Yorumu gönderen: BERAT, 02.10.2009, 06:21 (UTC):
COK SÜPER Bİ EFSANE BÖLE Bİ SİTEYİ HİÇ GÖRMEMİŞTİM

Yorumu gönderen: ***gizem***, 01.10.2009, 14:40 (UTC):
çök güzel bir efsane



Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:
 
 
19 Ağustos 2007 itibariyle, toplam: 36651247 ziyaretçi (102664383 klik) tarafından görüntülenmiştir. Online ziyaretçi rekorumuz, 4626 kişi. (5 Eylül 2010)
 
 

gizli

Bu site, en iyi Firefox ve Google Chrome tarayıcılarında ve 1024 x 768 ekran çözünürlüğünde görüntülenir.