Kabus ve Karabasan
 

Kabus, Karabasan, Nightmare

Kabus ve Karabasan

Kâbuslar, canavarlar ve korkutucu olaylarla dolu tedirgin edici rüyalardır. Çoğu insan, özellikle sabahın erken saatlerinde kabus görür. Bu olayın ara sıra gerçekleşmesi önemli bir sorun değildir. Kâbus bozukluğu olan kişilerin kâbuslarla ilgili ciddi problemi olur.

Karabasanlar (nightmare's), kâbuslardan farklıdır. Karabasan sırasında:

•Sinirli ve huzursuz olabilirsiniz, uyanamayabilirsiniz ve rahatsız olabilirsiniz.
•Çığlık atabilirsiniz ya da çılgınca konuşabilirsiniz.
•Gözleriniz tamamen açık olmasına ve görebiliyor olmanıza rağmen tepki veremeyebilirsiniz.

Sabahleyin uyandığınızda ne olduğunu hatırlayamazsınız. Karabasanlar, zararsızdır ve her biri derin uykuyla sona erer.

Nasıl Oluşur?

Kabuslar, genellikle çocukluk döneminde, özellikle de 3 ila 6 yaş arasında olur. Bâzı insanlar, her kâbusta başka bir rüya görürlerken, bazıları da aynı rüyayı defalarca görebilir. Kabuslar, anti-depresan ve uyku ilacı gibi belli ilaçların alınması sonucu da oluşabilir. Bu durum, travma sonrası stres bozukluğunun (TSSB) ya da panik bozukluğunun bir belirtisi olabilir. Kadınlar, erkeklerden daha fazla kabus görürler.

Karabasanlar, kabuslar kadar yaygın değildir, daha çok 4 ila 12 yaş arasındaki çocuklarda başlar ve genellikle geçer. Yetişkinlerdeki karabasan, 20'li yaşlarda başlar. Genç erkekler, genç kızlara nazaran daha fazla karabasan görürler ancak karabasandan etkilenen yetişkin erkek ve kadınların sayısı eşittir.

Karabasanların sebebi bilinmemektedir; fakat stres, gerginlik ve çatışmayla alakalıdır. Uyurgezerlerin ya da ailesinde karabasan gören insanlar bulunan kişilerin karabasan görme ihtimali daha fazladır.

Belirtileri Nelerdir?

Eğer:

  1. Kabuslar sırasında defalarca uyanıyorsanız
  2. Rüyaların uzun sürdüğünü hissediyorsanız ve çok korkutucularsa
  3. Kabuslar hayatınızı, güvenliğinizi ve sizi tehdit eder gibiyse
  4. Kabusları detaylarıyla hatırlıyorsanız
  5. Rahat uyuyamamanız iş, okul veya sosyal aktivitelerinizi etkiliyorsa.

Kabus sorununuz olabilir.

Karabasanlarınız olduğunda:

  1. Uyumaya başladıktan birkaç saat sonra çığlık atmaya ve ağlamaya başlayabilirsiniz.
  2. Kalbiniz çarpıntınız ve soluk alıp vermeniz sıklaşır.
  3. İnsanlar sizi gördüklerinde rahat olmadığınızı fark ederler.
  4. Rüyayı kesinlikle hatırlamazsınız.
  5. Başkaları size bahsetmedikçe olayı hiç hatırlayamazsınız.

Nasıl Teşhis Edilir?

Uzmanınız size:

  1. Uyku düzeninizi
  2. Kafein, alkol, ilaç kullanımınızı
  3. Yeme ve egzersiz alışkanlıklarınızı
  4. Zihinsel ve fiziksel durumunuzu
  5. Hastalık geçmişinizi, zihinsel sağlık geçmişinizi ve aile geçmişinizi
  6. Stres kaynaklarını sorabilir.

Sizinle konuştuktan sonra, doktorunuz sizi fiziksel olarak muayene eder. Laboratuar testleri için kan örneği alabilir.

Doktorunuz bir uyku merkezinde uyumanızı tavsiye edebilir. Burada, gece boyunca nefes alıp vermeniz, göz hareketleriniz, kaslarınızın tonusu, kanınızdaki oksijen seviyesi, nabzınız ve kalp ritminiz ve beyin dalgalarınız incelenir.

Nasıl Tedavi Edilir?

Kabus bozukluğu olan insanlar için danışmanlık ve terapi yöntemleri genellikle faydalı olur. Bazı anti depresan ve uyku ilaçları da tedaviye yardımcı olur. Ancak bazı uyku hapları bağımlılık yapabilir. Uzmanınızla birlikte kısa ve uzun süreli kullanım için doğru ilacı belirleyebilirsiniz.

Şiddet içerikli şovlar ve korku filmleri yatarken korkmaya ve kabus görmeye neden olabilir. Bu tip şovları izlemekten kaçının. Çocuğunuzu, uyuduktan bir saat sonra, kısa bir süre karşılıklı konuşmak için uyandırarak gece karabasanı görmesini engelleyebilirsiniz.

Uzmanınız size rahatlama tekniklerini, diyetinizi değiştirmenizi ve egzersizle desteklenen bir sağlıklı yaşam tarzını önerebilir. Daha dinlendirici bir uyku için uzmanınıza danışabilirisiniz.[1]

Sebepleri

Genelde stres, travma, korkular, emniyetsizlik, yetersizlik duygusu, sağlık problemleri, evlilik ile ilgili sorunlar ve benzeri problemler kabusların sebepleri olabilir.

1. Çocukluk ve aile

Kabusların kökleri çocukluk zamanlarındaki ihmallere ve travmalara uzanıyor olabilir. Sevgisizlik, ihmal, alkolizm, ağır su istimal ve aile üyeleri bir insanın hayatındaki en yıkıcı etkileri yapabilir. Kabuslar bu gibi iç karmaşaların işareti olabilir.

2. Yaşam

Hayatınızın gidişatı ve içinde yaşadığınız kalabalık toplum bir bütün olarak kabuslara sebebiyet verebilir. Dünyayı algılama şekliniz, sağlık durumunuz, doğal afetler, politik konular, maddi durum, sokaklarda işlenen suçlar ve bu tür olayları kontrol edebilmedeki acizliğiniz de bazen kabuslar görmenize sebep olabilir.

3. İlişkiler

Yakın ilişkileriniz ve insanlarla olan günlük etkileşimleriniz de kabuslarınızın kaynağı olabilir. Evliliğinizde yaşadığınız sorunlar veya gebelik diğer muhtemel sebepler arasında sayılabilir. Diğerlerinin sizi nasıl algıladıkları konusunda paranoyak düşünceleriniz olabilir veya diğerlerinin sizi anlamamasından veya gerçekte sizin nasıl birisi olduğunuzu kavrayamayacaklarından korkuyor olabilirsiniz. Yalnızlık ve mutsuzluk duyguları kabuslarda terkedilmişlik ya da tecrit edilmişlik olarak ortaya çıkabilir.

Stres

Stres ile başa çıkma yönteminiz de kabuslara sebep olabilir. Kabuslar kabul edilemeyecek düzeydeki korku ve streslere verilen normal tepkilerdir. Travma sonrası aşırı stres yaşadığı teşhisi konulmuş olan insanlar yaşamış oldukları savaş, tecavüz, sevdiklerinin ölümü, trafik kazası, uçak kazası, terörist eylemler gibi travmatik olaylar ile ilgili sık sık kabuslar görebilirler.

İş

Bir çoğumuz günümüzün büyük kısmını iş yerinde geçirdiğimizden dolayı, iş ile ilgili sorunlarımızın kabuslarımızın en genel kaynağı olması da şaşırtıcı değildir. Stres, iş güvenliği (ya da güvensizliği), iş değişikliği, birlikte çalıştığınız insanlar, çözülmemiş olan mesleki problemler veya yapmakta olduğunuz işten memnuniyetsizliğiniz kabus olarak ortaya çıkabilir. Kabuslar çekinik duyguların ve mesleki sorunları kontrol etmedeki yetersizliğinizin yansıması olabilir. Stres seviyesi veya risk seviyesi yüksek işlerde çalışan insanlar sıklıkla kabuslar gördüklerini bildirmektedirler.

Kabusları görmek normaldir fakat yüksek oranda kabus görmek aşırı yorgunluk, aşırı stres yaşıyor olduğunuz ve bu durumla ilgilenilmesi gerektiğine dair bir işaret olabilir. Kabuslar insanların kendilerini tanıması ve duygularını keşfetmesi için önemli bir kaynak olabilir. Önemli mesajlar iletirler ve hayatınızdaki çatışmaları giderirler. Kabuslarınızın duygusal içeriğini objektif bir açıdan analiz etmek son derece önemlidir. Rahatsız edici duygusal içerik bilinçaltınızın kabuslarınızın anlamları üzerinde derinlemesine düşünmekten sizi alıkoyması için bir yöntem olabilir. Bazen gördüğünüz kabusları uyanık iken yeniden hafızanızdan geçirmek ve gözünüzde canlandırmak ve kabusun içeriğini ya da ortaya çıkardığı sonuçları değiştirmek kabusu çözebilir, böylece analiz edebilir ve bu kabuslara sebep olan şeyleri ortaya çıkarıp onları çözerek kabuslarınızdan kurtulmanıza yardımcı olabilir.[2]

Kaynaklar

[1] www.turkcebilgi.net/saglik/stres-ve-ruh-sagligi/kabus-ve-karabasan-nedir-25916.html

[2] www.ruyalar.com/yazi/ruya-hakkinda/ruya-cesitleri/ruyalarda-kabus-ve-karabasan.html






Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:
 
 
19 Ağustos 2007 itibariyle, toplam: 36742046 ziyaretçi (102825457 klik) tarafından görüntülenmiştir. Online ziyaretçi rekorumuz, 4626 kişi. (5 Eylül 2010)
 
 

gizli

Bu site, en iyi Firefox ve Google Chrome tarayıcılarında ve 1024 x 768 ekran çözünürlüğünde görüntülenir.