Kurân-ı Kerîm Okuma Adabı
 

Kurân-ı Kerîm Okuma Adabı

Kurân-ı Kerîm Okuma Adabı

Kategori: Kurân ve Tecvîd

Kurân-ı Kerîm, Allah-u Teala'nın kelâmıdır. Sevdiğimiz ve arzu ettiğimiz Zât'ın buyurduğu sözlerdir. Biraz sevginin tadını tatmış olanlar, sevilen kişinin (mâşuğun)  mektubu, konuşması ve yazdıklarının gönün vermiş birinin (âşığın) yanında ne kadar değeri olduğunu bilirler. Kurân-ı Kerîm, hem Sevgili'nin hem de mutlak Hüküm Sahibi'nin kelâmıdır. Bu yüzden, Kurân-ı Kerîm karşı bu iki yönlü edepleri birleştirerek davranmalıyız. Kurân-ı Kerîm'i okuyacak kimsenin okuma sırasında okuma âdâbına tam olarak riayet etmesi gerekir. Bunların belli başlıcaları, şunlardır;

A. Zâhirî Edepler

  1. Dişleri misvakla temizleyip abdest aldıktan sonra tenhâ bir yerde Kıble'ye dönerek güzel bir elbise giyip tevâzû ile oturmalıdır.
  2. Kurân-ı Kerîm'i "Eûzü Besmele" çekerek okumaya başlamalıdır.
  3. Eğer maksadı Kurân-ı Kerîm'i ezberlemek değilse (hâfızlık yapmıyorsa), okurken tane tane okumalıdır.
  4. Kurân-ı Kerîm okurken ağlamaktır. Ağlayamazsa, ağlar gibi bir hâlde bulunmaktır.
  5. Rahmet ayetleri gelince rhmet ve af dilemeli, azap ayetleri gelince Allah-u Teala'ya sığınmalıdır. Çünkü O'ndan başka kurtarıcı yoktur.
  6. Eğer gösteriş ihtimâli veya başka bir Müslüman'a zahmet ve eziyet verme endişesi varsa, sessiz okumalıdır; yoksa sesli okumak efdâldir.
  7. Kurân-ı Kerîm'i güzel sesle ve tecvid kurallarına uyarak okumak, müstehaptır. Bir hadis-i şerifte şöyle buyurulmuştur; «Her şeyin bir süsü vardır. Kurân'ın süsü de güzel sestir.» Fakat TECVİDE AYKIRI şekilde ses yükseltip alçalmalar ve NAĞME YAPMALAR câiz değildir. Böyle bir hata ile okuyan kimseye YUMUŞAK BİR ÜSLUPLA DOĞRUSUNU BİLDİRMEK, işiten bir kimse için bir borçtur. Ancak bu yüzden aralarında bir kin doğacak olursa, uyarma terk edilmelidir.
  8. Kurân-ı Kerîm'i namaz dışında Mushaf'a bakarak (yüzünden, ezbere olmadan) okumak, ezber okumaktan daha faziletlidir. Çünkü böyle yapmakla okuma ibâdeti ile Mushaf'a bakma ibadeti toplanmış olur. Hadis-i Şerîf'te buyrulmuştur ki; «Ümmetimin ibâdetinin efdâli, Mushaf'a bakarak Kurân okumaktır.»
  9. Kurân-ı Kerîm okurken esneme gerçekleşirse, Mushaf'ı kapatıp okumayı durdurmalıdır.
  10. Kurân-ı Kerîm okurken her âyet-i kerîmeyi tamamlamadan durmamalıdır.
  11. Kurân-ı Kerîm'i ayda bir defa hatmetmek iyidir. Senede bir, 40 günde bir, haftada bir hatmedilmesini tercih edenler de vardır. 3 günden az bir zamanda hatmedilmesi, uygun görülmemiştir. Çünkü böyle az bir zaman içinde Kurân-ı Kerîm'in manalarını düşünmek mümkün olmaz. Tecvidi bile gözetilemez.
  12. Kurân-ı Kerîm'i dinlemek, bir farz-ı kifâyedir. Bununla beraber, başka bir işle uğraşmakta olan kimselerin yanında Kurân ayetlerinin sesli okunması, uygun değildir. Bu durumda Kurân-ı Kerîm'i dinlemeyenler değil, okuyanlar günâh işlemiş olur.
  13. Her Müslümana namazı câiz olacak kadar Kurân-ı Kerîm'den ezberlemek, farz-ı ayn'dır. Fatiha Suresi ile diğer bir sûreyi ezber etmek de vâciptir. Bununla farz da yerine getirilmiş olur. Kurân-ı Kerîm'in diğer kısımlarını ezberlemek de Müslümanlar için bir farz-ı kifâyedir.
  14. Kurân-ı Kerîm'i okumak, nafile ibâdetten; âşikâre okumak, gizli okumatan ve dinlemek de okumaktan daha faziletlidir. Yeter ki gösteriş olmasın.
  15. Bir kimse, yürürken ve bir iş görürken Kurân-ı Kerîm'i okuyabilir. Yeter ki bu durum, Kurân'ın gafletle okunmasına sebebiyet vermiş olmasın.
  16. Namaz kılınması mekruh olan vakitlerde dua etmek, tesbihte bulunmak ve Resulullah (S.A.V.)'a salât ve selâm getirmekle meşgul olmak, Kurân-ı Kerîm'i okumaktan daha faziletlidir.
  17. Kurân-ı Kerîm'i okuyup öğrenmiş olan kimse, sonra Kitap'tan okuyamayacak derecede  unutacak olsa, günâhkâr olur. Nitekim, hâdis-i şerîfte şöyle buyrulmuştur: «Ümmetimin günahları, bana arz olundu. Kurân'dan bir âyeti veya bir sûreyi öğrenip okuduktan sonra unutmaktan daha büyük bir günah görmedim.»
  18. Kurân-ı Kerîm'i okumak, bir ibâdet olduğu gibi başkasına da öğretmek, pek büyük bir ibâdettir. Bir hadis-i şerîfte şöyle buyrulmuştur; «Sizin en hayırlınız, Kurân'ı öğrenip başkalarına da öğreteninizdir.»
  19. İmam-ı Gazali'ye göre, tam manada Kurân okumuş olmak için üç şeyin beraberlik içinde olması lâzımdır. Bu üç şey, "Ağız", "Akıl" ve "Kalp"tir. Ona göre ağzın görevi, ağır ağır ve doğru olarak harfleri çıkarmak, aklın görevi, manayı düşünüp anlamak, kalbin görevi ise bu manalardan gereken dersleri ve tesirleri anlamaktır. Bir başka deyişle; Ağız, okuyacak; akıl, tercüme edip anlaşılır hâle getirecek; kalp de kişinin o manaların gösterdiği yöne yönelmesini sağlamış olacaktır.

Bâtınî Edepler

  1. «Bu ne yüce kelâmdır.» diye Kurân-ı Kerîm'in azametini kalbe yerleştirmek.
  2. Bu kelâmın sahibi olan Allah-u Teala'nın yüce şânını, üstünlüğünü ve büyüklüğünü kalpte bulundurmak.
  3. Kalbi vesvese ve nefsânî düşüncelerden temiz tutmak.
  4. Manalarını düşünmek ve LEZZET ALARAK okumak. Arapça bilmeyenlerin herhalde bu konuda yapacakları şey, kendi dillerine göre yapılmış tercüme ve tefsirlerden yararlanmaktır. Hz. Ali'nin bir sözü şöyledir; «Kendisinde anlayış ve idrâkin bulunmadığı hiç bir ibadette ve yine kendisinde düşüncenin (tefekkürün) olmadığı hiçbir Kurân okumada hayır yoktur.»
  5. Gönlünü okuduğu âyetlere vermek. Mesela, dilinde rahmet ayeti varsa; Kalp, sevinçle dolup taşmalı; azap ayetleri okurken kalp, sarsılmalıdır.
  6. Kurân-ı Kerîm okuyan, sanki Allah-u Teala'nın kendisine hitabını duyuyormuş gibi okuduğuna kulak vermelidir.
  7. Kurân-ı Kerîm, maddî ve mânevî, bedenî ve kalbî bütün hastalıkların şifâsıdır. Nitekim, «Kurân, devâdır.» hadis-i şerîfi de bunu bildirmektedir. Artık her Müslüman için gerekmez mi ki, Kurân-ı Kerîm'i bellesin, onu okumakla şereflensin, bir çok sevaplara kavuşsun.[1]

Kaynaklar

[1] M. İsmail Fındıklı, "İlim Ehli İçin Temel Dualar", Yasin Yayınevi, Nisan 2007, II. Baskı, s. 141-144.






Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:
 
 
19 Ağustos 2007 itibariyle, toplam: 36703189 ziyaretçi (102756106 klik) tarafından görüntülenmiştir. Online ziyaretçi rekorumuz, 4626 kişi. (5 Eylül 2010)
 
 

gizli

Bu site, en iyi Firefox ve Google Chrome tarayıcılarında ve 1024 x 768 ekran çözünürlüğünde görüntülenir.