Uyku Bozuklukları
 

Uyku Bozuklukları

Prof. Dr. Murat Aksu

Uyku, erişkin bir kişinin yaşamının ortalama üçte birini geçirdiği bir dönemdir. Uyku yaşamsal işlevler açısından uyanıklıktan farklıdır. Bunun yanı sıra uyku bozuklukları birçok kişide önemli sağlık sorunları yaratan bir durumdur.

Uyku bozukluklarının sık görülenleri uykuya başlatma ve sürdürme bozuklukları ile aşırı uykuya yol açan durumlar olabilir. Uykuya başlama ve sürdürme bozuklukları insomnialar olarak bilinirler. İnsomnialar çeşitli nedenlere bağlı ortaya çıkabilir. Ancak özellikle haftanın en az birkaç günü olan ve üç haftadan daha uzun süren insomnialarda nedeninin araştırılması ve tanının konulması gereklidir. İnsomnianın nedeni belirlenip kesin tanı konulduktan sonra çoğu durumda tedavi olanaklıdır.

Sık görülen uyku bozukluklarından bir tanesi huzursuz bacaklar sendromudur. Bu tabloda hastalar özellikle akşam saatlerinde ortaya çıkan bacaklarda ağrıdan yakınırlar. Bu ağrı çoğunlukla kişinin uykuya dalmasını engeller. Hasta bacaklarını hareket ettirdiğinde, ovduğunda veya yürüdüğünde ağrı kısmen rahatlar. Ancak yatağa yattığı zaman tekrar başlar. Bazı hastalarda gündüz hareketsiz olunan durumlarda da ağrı ortaya çıkabilir. Huzursuz Bacaklar Sendromu kansızlığa, böbrek bozukluğuna, periferik sinir sistemi hastalıklarına, bağ dokusu hastalıklarına bağlı olabileceği gibi altta hiçbir neden yatmaksızın da ortaya çıkabilir. Bazı hastalarda ailesel geçiş olabilir. Bu hastalığın da tedavisi büyük ölçüde mevcuttur. Ancak öncelikle hastalığa neden olan durumların var olup olmadığının araştırılması gereklidir.

Horlama ve uykuda solunum bozuklukları toplumda çok sık görülen bir uyku bozukluğudur. Uykuda solunum bozukluklarının en çok üstünde durulması gereken şekli uyku apne sendromudur. Bu tabloda gece horlamayla birlikte nefes durmaları olur. Uyku apne sendromunun önemi , bu hastalığın uykunun ötesinde kalp ve beyin gibi başka organlarda da yaşamı etkileyecek hasara yol açabilmesidir. Bu nedenle mutlaka tedavi edilmesi gereken bir durumdur. Uyku apne sendromlu hastalar sıklıkla gündüz uykululuktan da yakınırlar. Bu hastalar her ortamda, her durumda uykuya dalarlar. Bunun araç sürerken makine kullanırken de olması olasıdır. Dolayısıyla trafik kazası yapma riskleri  oldukça fazladır. Uyku apne sendromunun mutlaka tedavi edilmesi gereklidir. Ancak tedaviden önce tanı konulması ve hangi tedavi yönteminin başarılı olacağı kararının verilmesi için hastalara polisomnografi denilen uyku tetkikinin yapılması gereklidir. Uyku tetkikinde hastalar bir gece boyunca uyku merkezinde kalırlar. Bu süre içerisinde uyku sırasında beyinde, kalpte, solunumda, bacak hareketlerinde ve diğer bazı parametrelerdeki değişiklikler incelenir ve tanı konulur. Tedavi genelde ağız içine takılan cihazlar, cerrahi veya CPAP denilen aletler ile olur.

Bunların yanı sıra aşırı uykululuk hastalıkları da önemli bir uyku bozukluğudur. Bu hastalıkların en önemlisi narkolepsidir. Narkolepsili hastalarda gündüz uyku atakları en önemli özelliktir. Ayrıca karabasan şeklinde uyku felçleri, halusinasyonlar ve katapleksi denilen uyanıkken ani kuvvet kayıpları olabilir. Bu hastalığın da kesin tanısı uyku tetkiki ile konur. Sonrasında tedavide çeşitli ilaçlar ile uyku atakları ortadan kaldırılır.

Son olarak, hastanemizdeki Uyku Hastalıkları Merkezi’nin Türkiye’nin sayılı akredite merkezlerinden biri olduğunu vurgulamak isteriz. Özellikle aşağıdaki sorulardan bir ya da birkaçına evet yanıtı veriyor iseniz sizde de bir uyku bozukluğu olabileceğini hatırlatırız:
  1. Yeterli süre uyumama rağmen gün içinde yorgun ve uykulu oluyorum.
  2. Haftada 2-3 gece uykuya dalmakta güçlük çekiyorum.
  3. Akşam saatlerinde veya yatağa girdiğimde bacaklarımda isimlendiremediğim bir huzursuzluk hissediyorum.
  4. Uyuyamayacağım fikri akşam saatlerinden itibaren beni endişelendiriyor.
  5. Yatakta sürekli bacaklarımı hareket ettirmek zorunda kalıyorum.
  6. Gece içinde nefes alamama hissi ile uyanıyorum.
  7. Horlamamın yan odalardan duyulacak kadar şiddetli olduğu söyleniyor.
  8. Uykuda nefesimin durduğu söyleniyor.
  9. Gece içinde en az bir kez tuvalete gitmek zorunda kalıyorum.
  10. Geceleri baş, boyun veya göğsümde terleme oluyor.
  11. Sabah yorgun ve baş ağrısı ile uyanıyorum.
  12. Geceleri bacaklarıma kramp girebiliyor.
  13. Toplantılarda, okurken veya TV seyrederken uyuyakalabiliyorum.
  14. Uykululuk nedeniyle eskisi kadar uzun süre araba kullanamıyorum.
  15. Gün içinde zaman zaman dayanılmaz uykululuk atakları yaşıyorum.
  16. Çok sık rüya görüyorum
  17. Geceleri uykudan bağırarak ve korku ile uyandığım söyleniyor.

KAYNAK BELİRTİLMELİ






Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:
 
 
19 Ağustos 2007 itibariyle, toplam: 36636799 ziyaretçi (102639964 klik) tarafından görüntülenmiştir. Online ziyaretçi rekorumuz, 4626 kişi. (5 Eylül 2010)
 
 

gizli

Bu site, en iyi Firefox ve Google Chrome tarayıcılarında ve 1024 x 768 ekran çözünürlüğünde görüntülenir.