Budalaname'den
 
budalanâme'den

budalanâme'den

budalanâme'den

budalanâme'den

Budalanâme'den

Önbilgi: Budalaname, Kaygusuz Abdal'ın tasavvuf bilgisi vermeyi amaçlayan kitabı (15. yy.). Risale-i kaygusuz adıyla da bilinir. İnsan aklının anadan doğma kör ve topal olduğunu ileri süren yapıtın birinci bölümünde, "kendini bilmek" üzerinde durulur ve "bir mürşid-i kâmile bağlanırsan kıyamette yüzün ak olur" sonucuna varı- lır, ikinci bölümde "gönül" ele alınır. "Gönülü bırakıp surete bakanlar gaflet ipini boyunlarına takmış olurlar" denir. 3. bölümde "Hakkı dünyada iken bulmak ve kendini bilerek hakikati bilmek" konusu işlenir. 4. bölümde yazar, kendisinden söz eder. Son bölümde de "insanın dünyaya gelmekten maksadının kendini ve hakkı bilmek" olduğu belirtilir.

Osmanlıca Metinler

Hazâ Kitab-ı Delîl-i Budalâ-i Kaygusız

Bismillahirrahmanirrahim

El-hamdü li’llâhi rabbi’l-‘âlemin ve’s-selâtü ve’s-selâmü ‘âle- Hayri halkihi Muhammedin ve-âlihi ecma’în amma bu kitab bilin ve âgâh olun kim Delîl-i Budalâ ve Defter-i ‘Âşık ve Siyer-i ‘Ârifderler ve Hayâl-i Nâdân dahi derler zirâ ‘akla sığmaz haberlerdir ve ‘âkil-ı ma’âşmerkebi bu yolda nenktir ve bu ‘akl-ı ma’âş anadan gözsüz doğmuştur.

Dünyada ve âhirette a’mâdır. Eğer ona Kur’ânı baştan başa okuyup ma’nâsını dahi versen yine kara renkten gayrı renge inanmaz. Zihî rân-kim Hakkı ister. ‘Akl-ı eteğine yapışmıştır.‘Akl-ı kendüye refîk etmiş afitâb nurun bulam diye çalışır ve bu ‘akl-ı ma’âş bir nesneyi ki bilmiştir. Bilmekhemân budur diyip durmuştur. Bilmez kim bu yer ve gök dahi vardır kim onda türlü türlü sun’-i Settâr var. O şehre girmeyen sırru’llâhdan bir nesne duymaz. Eğer bin yıl dahi ‘ömrü olursa onun kim bal yemekte nasibi olmaya bal demekle ağzı şîrîn olmaz ve bu ‘akl-ı ma’âş bilmezki ‘âriflerin gecesi Kadir ve gündüzleri ‘ıyd olmuştur. Cebrâilin güft ü gûsûnu neyler. Gel imdi sen dahi ‘akl-ı ma’âş işitmediği sözlerden haber al ve onun görmediği yüzlerden nazar al ve ‘akl-ı ma’âş her çende ve cehd eder ‘ârifler menziline yol bulmaz zirâ bu ‘ilimde ser-gerdândır. Bu ‘ilmi ‘akl-ı ma’âdı olan bilir. Buna mantıku’t-tayr derler. Beyit: Mantıku’t-tayr bilmeğe her bâr / Ya Süleyman gerek yâhut ‘attâr. Pes imdibu ‘ilmi gönlü gözü açık ‘ârif bilir ki ne demekdir zirâ bu ‘akl-ı ma’âş açık zahir mi’mârlığın bilir. Bâtın ‘ilminden haberi yoktur. Ma’rifetu’llâhdan bin söz işitirse gönlüne nesne dammaz meğer kendüyi kâmiller ve ehl-i diller sohbetine lâyık ide. Tâ kim bilmediği ve işitmediği mertebeyi bile ve anlaya.

Türkçe Metinler

...İnsanın özellikleri çoktur. İnsan var ki görünüşü insan, ahlâkı şeytana benzer. İnsan var ki eşek huyludur. İnsan var ki melek yüzlüdür. İnsan var ki ne onu bilir ne bunu. Acıkır, doyar, uyur, uyanır, geçimini, işini bilir hemen. Yeryüzünde aklı bu kadarına erişir. Diyelim ki bildi, bildiği nedir? O ki bilmedi, dert değil! Şimdi insan kıyafeti giyenlerin sonu yok, eksiklerin ve hayalin sonu gelmez, göğe el uzanmaz, insandan başkası insan dilini bilmez. Biri birinden sorarsa du­rumları şöyle. Gel şimdi, sen özünü düşün ki, nesin? Doğmakta seçme hakkın yok. Ölmek de öyle. Çünkü senin elin sana erişmez, başkasına uzanmanın anlamı yok. Bilgisizlik belirtisi budur ki biçimini süsler, cahillik belirtisi budur ki, sözü çoğaltarak söyler, akıllılık belirtisi budur ki, her işi zamanında yapar. Hayvanlık belirtisi budur ki, kazançtan zararı ayıramaz. Bilgeliğin belirtisi budur ki iğrenmez. Cimriliğin belirtisi budur ki, kendine iyilik eder, dosta, yoldaşa dilemez.

★★★ Yukarıdaki metin, Kaygusuz Abdal'ın tasavvufî görüşlerini dile getirdiği öğretici metin niteliği taşıyan "Budalanâme" adlı eserinden alınmıştır. Eserde, Allah'a ulaşma yolları anlatılmaktadır.

★★★ Bu metinde insanlar, çeşitli özellikleriyle ele alınmıştır. Bu özellikler insanı alçaltan ve yücelten özelliklerdir. Kaygusuz Abdal, bu özelliklerden hareket ederek insan çözümlemeleri yapmaktadır. Amaç, kişiyi düşünmeye yönlendirmektir. Ancak düşünen kişi kendini bilir, görev ve sorumluluklarını yerine getirir.





Bu sayfa hakkındaki yorumlar:
Yorumu gönderen: Ramazan , 01.11.2015, 13:36 (UTC):
Merhaba!
Budalaname'nin geri kalan kısmını da ekleyebilir misiniz?
Emekleriniz için teşekkürler. Ellerinize sağlık.

Yorumu gönderen: buse, 20.11.2010, 12:56 (UTC):
budalaname metnin türkçesini ekler mısnzzzz?*****************

Yorumu gönderen: kübra, 21.12.2009, 18:25 (UTC):
ya ben bunu sormadım ki anlamını sordum



Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:
 
 
📊 19 Ağustos 2007 itibariyle, toplam: 49790368 ziyaretçi (126464683 klik) tarafından görüntülenmiştir. Online ziyaretçi rekorumuz, 4626 kişi. (5 Eylül 2010)

gizli, gizli ilim, ilim, gizli ilimler