El-Cami Ism-i Serifi
 
el cami

El-Câmi İsm-i Şerîfi

Hazırlayan: Akhenaton

Kategori: Esmaül Hüsna Özel Bölümü

“el-Câmi” (الجامع), toplayıp düzenleyen, [1] bir araya getiren demektir.[2]

Arapça’da “toplamak, bir araya getirmek” anlamındaki cem‘ kökünden sıfat olan ve sözlükte “toplayan, bir araya getiren, buluşturup birleştiren” anlamına gelen câmi‘ bu şekliyle, ayrıca aynı kökten türeyen fiil kalıplarıyla çeşitli âyet ve hadislerde Allah’a nisbet edilmiştir. Bu kullanışlarla yirmiyi aşkın âyette yer alan cem‘ kavramı gerek bu âyetlerde gerekse ilgili hadislerde daha çok Allah’ın kıyamet günündeki cem‘ fiilini ifade etmekte, bazı âyet ve hadislerde ise O’nun dünya hayatıyla ilgili toplama ve düzenleme fiillerine işaret edilmektedir.[3]

Terim olarak “el-Câmi”, istediğini istediği zaman istediği yerde toplayan, kıyamet günü kullarını hesaba çekmek için toplayan, insanların ve diğer varlıkların bir arada yaşama kabiliyet ve duygusunu veren anlamlarına gelir.[1]

Çeşitli naslarda Allah’ın zâtına nisbet edilen câmi ismi ya da sıfatının, hem madde âlemi ve dünya hayatı hem de âhiret hayatı planında kapsadığı mânaları genişletmek mümkündür. İlgili âyetlerin muhtevasında görülmemekle birlikte ilk dönem âlimlerinden itibaren câmi‘ ismi için “bütün övgü ve erdemleri zâtında toplayan” şeklinde bir mâna da düşünülmüştür.[4]

Bu geniş mâna, söz konusu ismin esmâ-i hüsnâ hadisinde [5] mutlak olarak zikredilişine dayanılarak verilmiş olmalıdır. Bu anlayışa göre câmi, Allah’ın zâtını niteleyen isimler grubuna girer.[2]

İnsanları toplamak, iki türlüdür:

  1. Ölmüş olan insanları hesap, cennet ve cehhennem için diriltmek ve kıyamette toplamak.
  2. İnsanların toplu yaşamaları için gerekli olan sevgi, saygı ve muhabbeti insanların kalbine yerleştirmek ya da insanları İslam’ın nuru ve din kardeşliğiyle bir araya toplamak.[1]

Bu ismin hükmünün tezâhürü olarak, bütün var olanların mertebelerinin fertleri, Hakkın hamdini tespih üzere toplanmışlardır. Şâyet toplanmanın otoritesi olmasaydı, isim ve sıfatların hükümlerinin çokluğu zuhûr etmezdi. “Üç kişilik bir gurup yoktur ki, dördüncüsü o olmasın, beş kişi yoktur ki altıncısı o olmasın, ya da daha az ya da fazla.” [6]

Gazzâlî câmi‘in, kâinatın yaratılış ve yönetilişiyle ilgili bir isim olarak da düşünülebileceği görüşündedir. Çünkü kâinat birbirine benzeyen ve benzemeyen, hatta birbiriyle çelişen birçok unsurun oluşturduğu tabii nesnelerden meydana gelmiştir. Bu kadar farklı malzemeden tam bir âhenk ve nizam arzeden kâinat kompleksinin meydana getirilişi (cem‘), Allah’ın câmi‘ isminin bir tecellisi olarak kabul edilmelidir. Bu ilâhî terkibin nasıl gerçekleştiğini anlayabilmek için kâinattaki bütün birleşimleri ve etkileşimleri bilmek gerekir. Şüphe yok ki tabiat bilimleri alanında kaydedilen ilerlemeler evrenin tanınmasına, dolayısıyla câmi‘ isminin sırlarının peyderpey açılmasına yardımcı olacaktır.[2]

Câmi‘ isminin dünya hayatıyla ilgili bir tecellisi de Allah’ın gönülleri birleştirmesinde gözlenir. Eşler, ebeveyn-evlât, kardeşler, meslektaşlar, gaye arkadaşları, hatta hemcins olmanın ötesinde ortak tarafları bulunmayan insan türünün fertleri arasında mevcut olan kalbî bağlılık, câmi‘ isminin tecellileriyle gerçekleşen ilâhî lutuftan başka bir şey değildir.[7][2]

Cem kökünden türeyen ve Türkçemize de girmiş olan bir çok kelime vardır. Örneğin; “cuma” (toplanılan gün), “cumartesi” (cuma ertesi), “cemaat” (topluluk), “cemiyet” (topluluk, dernek), “cem evi” (toplanılan ev), “cami” (toplanılan yer), “camia” (topluluk), “cumhûr” (toplum, halk), “cumhurbaşkanı” (bir toplumun önderi), “cumhuriyet” (toplumun yine toplum tarafından yönetilmesi), “cümbür cemaat” (toplu olarak), “cem’an” (toplamak suretiyle), “mecmua” (toplanmış yazılar) gibi — Akhenaton’un notu —

Kurân-ı Kerîm’de şöyle buyrulur:

رَبَّنَا إِنَّكَ جَامِعُ النَّاسِ لِيَوْمٍ لاَّ رَيْبَ فِيهِ إِنَّ اللّهَ لاَ يُخْلِفُ الْمِيعَادَ

“Rabbimiz! Geleceğinde şüphe olmayan bir günde, insanları mutlaka toplayacak olan sensin. Allah, asla sözünden dönmez.” [8]

وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ أَنْ إِذَا سَمِعْتُمْ آيَاتِ اللّهِ يُكَفَرُ بِهَا وَيُسْتَهْزَأُ بِهَا فَلاَ تَقْعُدُواْ مَعَهُمْ حَتَّى يَخُوضُواْ فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ إِنَّكُمْ إِذًا مِّثْلُهُمْ إِنَّ اللّهَ جَامِعُ الْمُنَافِقِينَ وَالْكَافِرِينَ فِي جَهَنَّمَ جَمِيعً

“O, size kitabda; Allah’ın ayetlerine küfür edildiğini ve alaya alındığını işittiğinizde, onlar başka bir mevzua intikal edinceye kadar yanlarında oturmayın, yoksa siz de onlar gibi olursunuz, diye bildirdi. Doğrusu Allah; münafıkların ve kafirlerin hepsini cehennemde toplayacaktır.” [9]

El-Câmi İsm-i Şerîfinin Havvas ve Faziletleri

  1. Kayıp bir eşyayı bulmak ya da iki kişinin arasında sevgi, birlik ve beraberliğin temini için 114 kere “Yâ Câmi” okunur.[10]
  2. “Yâ Câmi” ismini zikredenin dostları çoğalır, ayrılık ve hasret çekmez.
  3. Bir şeyini kaybeden kimse;”Ya câmiun nâsi li yevmin lâ raybe fîh, İcma ala dalleti ” diye dua etse kaybettiği şeyi bulur.
  4. Özellikle dağınıklıkları ve ayrılıkları birleştirici olan bu isim, daha çok herhangi bir sebepten dolayı evinden uzaklaşan kimseleri tekrar yuvalarına döndürmek için kullanılır.
  5. Yolunu şaşıran ya da kaybedenlerin, evi terk eden eşlerin geri dönmelerine, çalınan ya da kaybolan bir eşyanın bulunmasına tesiri olan bu adı bu maksatların birisi için anan kimselere Allah, yaptıkları duaya icabet ederek muratlarını yerine getirmiş olur.[11]

Akhenaton'un Hazırladığı Diğer Makaleler ❯

Kaynaklar

[1] Ömer Faruk Hilmi, “Esmaül Hüsna Havas ve Esrarı” Sultan Yayınevi, İstanbul, s.148-149.
[2] Diyanet İslam Ansiklopedisi, “Câmi” maddesi, c.7, s.92.
[3] bk. M. F. Abdülbâkī Mucem, “cma” md.; Wensinck, Mucem, “cma” md
[4] meselâ bk. Bağdâdî, vr. 85b.
[5] Tirmizî, “Daavât”, 82; İbn Mâce, “Duâ”, 10.
[6] Sadrettin Konevî, “Esmâ-i Hüsna Şerhi”, İz Yayıncılık, İstanbul.
[7] bk. El-Enfâl 8/63.
[8] Al-i İmran 9.
[9] Nisa 140.
[10] Ömer Faruk Hilmi, a.g.e., s. 294.
[11] İmam Ahmed bin Ali el-Bûnî, “Şemş’ül Maârif”, çev. A. Nebil Fazıl Aslan, Seda Yayınları, İstanbul 2001, c.1, s.754.





Bu sayfa hakkındaki yorumlar:
Yorumu gönderen: Cavit , 28.07.2018, 21:33 (UTC):
Biraz inceledim faydalı bilgiler var merak edip, cevap aradığım konular var hizmet verip bu sayfaları hazırlayanlardan Allah razı olsun.



Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:
 
 
📊 19 Ağustos 2007 itibariyle, toplam: 50399633 ziyaretçi (127829053 klik) tarafından görüntülenmiştir. Online ziyaretçi rekorumuz, 4626 kişi. (5 Eylül 2010)

gizli, gizli ilim, ilim, gizli ilimler