Merhaba Hos Geldin Ey Ruh-i Revanim
 

Merhabâ Hoş Geldin Ey Rûh-i Revânım

Seyyid Nesimi

Kategori: Edebiyat

Bu sayfa, ricasını kıramayacağım bir dostumun isteği üzerine hazırlanmıştır.

Vezin: Fâilâtün fâilâtün fâilâtün fâilün

Merhabâ hoş geldin ey rûh-i revânım merhabâ
Ey şeker-leb yâr-ı şirîn lâ-mekânım merhabâ

Anlamı: Merhaba, hoş geldin ey (su gibi) akıp giden ruhum merhaba. Ey şeker dudaklı, tatlı dilli dilberim, mekansızım, merhaba.

Çün lebin câm-ı Cem oldu nefha-i Rühu'l-Kudüs
Ey cemilim ey cemâlim bahr u kânım merhabâ

Anlamı: Çünkü dudağın Cemşit’in kadehi gibi sarhoş edici ve nefesin Hz. Meryem’i nefesiyle gebe bırakan Cebrail’in nefesi gibidir. Ey güzelim, ey güzelliğim, denizim ve kaynağım (başlangıcım ve sonum) merhaba.

"Câm-ı Cem", esâtire göre Cem (Cemşîd)'in, üstünde yedi hat bulunan ve yedi madenden oluşan kadehidir. "Câm-ı Cem", "câm-ı Cemşîd", "câm-ı cihan-nümâ" (dünyayı seyrettiren kadeh) ve "câm-ı cihân-bîn" gibi isimlerle anılır. Bu kadehin özelliği bununla sadece şarap sunulmasıdır. Fakat rivâyetlere göre bu alelâde bir kadeh değildir. Boşaldığında kendiliğinden dolan, içine bakıldığı zaman dünyanın 4 bir yanını gösteren sihirli bir alettir. Ayrıntılı bilgi için bknz. Cemşîd'in Kadehi (Câm-ı Cem).

Bu mısrada ayrıca Cebrail ve Meryem'e de telmih yapılmıştır. İnançlara göre Cebrail Hz Meryem belli bir yaşa geldiğinde kendi nefesini Meryem’in eteğine üfleyerek Hz Meryem’i gebe bırakmış ve bu gebelik sonrasında Hz İsa Dünyaya gelmiştir. Bu nedenle Hz. İsa’nın ruhunun ve cisminin Cebrail’in Meryem’e üflediği bir ruh olduğuna inanılır. Hz. İsa’nın ölüleri dirilten nefesi de Cebrail’in üfürdüğü ruhtan geliyor olması nedeniyledir. Bu yüzden Divan şiirinde Cebrail ile Hz. İsa ile Hz Meryem çok sık olarak birlikte anılırlar.

Gönlüme hîç senden özge nesne lâyık görmedim
Sûretim aklım ukûlüm cism ü cânım merhabâ

Anlamı: Gönlüme senden başka hiç kimseyi layık görmedim. Yüzüm, aklım, bedenim ve canım merhaba.

Ey melek sûretli dil-ber cân fedâdır yoluna
Çün dedin lahmike lahmi kana kanım merhabâ

Anlamı: Ey melek görünüşlü dilber, yoluna can fedadır. Çünkü dedin ki “lahmike lahmi - kana kanım” merhaba.

Ya Ali lahmike lahmi, demmike demmi, cismike cismi, ruhike ruhi" (Ya Ali, etin etimdir, kanın kanımdır, cismin cismimdir, ruhun ruhumdur) şeklindeki Alevi ve Bektaşi kültürde yaygın olan bir hadise telmih vardır. Benzer bir kullanım, Şah İsmail Hataî'nin aşağıdaki mısrasında da görülür:

“Lahmike lahmi” rumuzun beyanı sendedür
Hemdem ü hem sırr u hemrâz-ı peygamber yâ Ali

Geldi yârım nâs ile sordu Nesîmî neçesin
Merhabâ hoş geldin ey rûh-i revânım merhabâ

Yârim geldi ve açıkça sordu: Ey Nesimi nasılsın? Merhaba, hoş geldin ey akıp giden ruhum merhaba.

Şiirde "ey" ve "merhaba" kelimeleriyle nida sanatı kullanılmıştır. Nidâ, bir ünlem ve bir sesleniştir. Şâirin bir olay karşısındaki heyecanlarının tezahürüdür. Bu tezahürün neticesinde “ey, hey” gibi ünlem edatlarını şiirinde anmasıdır.






Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:
 
 
📊 19 Ağustos 2007 itibariyle, toplam: 50398730 ziyaretçi (127826945 klik) tarafından görüntülenmiştir. Online ziyaretçi rekorumuz, 4626 kişi. (5 Eylül 2010)

gizli, gizli ilim, ilim, gizli ilimler